Diagnoza

Brakuje słów do opisania tego, co dzieje się obecnie w służbie zdrowia. Z dnia na dzień rośnie zagrożenie zdrowia i życia Polaków. A dzieje się to głównie za sprawą Narodowego Funduszu Zdrowia, którego twórcą i autorem jest pupil b. premiera Leszka Millera - b. minister zdrowia dr Mariusz Łapiński. Lekarze, świadomi bezsensu lansowanego przez niego systemu, błagali prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego, aby nie podpisywał tej ustawy. Niestety! Pan Prezydent usankcjonował prawo działające przeciw zdrowiu Polaków, oczywiście, z wyjątkiem osób uprzywilejowanych. W efekcie chorzy wymagający operacji miesiącami, a nawet latami, czekają na zabieg. Chorzy na nowotwory nie otrzymują niezbędnych leków onkologicznych. Chorzy w stanie zagrażającym życiu nie są przyjmowani do szpitali. Niektórym po pewnym czasie pomoc medyczna jest już niepotrzebna. O innych brakach i niedociągnięciach nie piszę. Zbyt długa jest ich lista.
Dla oceny sytuacji wystarczy fakt, że min. zdrowia Marek Balicki wystąpił do premiera o odwołanie prezesa NFZ z powodu ograniczania pieniędzy na leczenie chorych. Premier Belka chwilowo pogodził zwaśnionych panów, ale nie poprawił lecznictwa.
Ponad dwadzieścia lat w zawodzie dziennikarskim zajmowałam się problemami lecznictwa i nauk medycznych. W tym czasie „przeżyłam” siedmiu ministrów zdrowia. Każdy z nich za główny cel swojej misji stawiał reformę służby zdrowia. W konsekwencji ustalono, że poprawę świadczeń zapewni reaktywowanie modelu kas chorych. Wprowadził je dopiero rząd Jerzego Buzka. Co prawda nie wszystkie mankamenty udało się szybko usunąć, ale w wielu dziedzinach nastąpiła poprawa. Należało więc obserwować wyniki, oceniać i poprawiać niedociągnięcia.
Na nieszczęście zmienił się rząd. Nieudolnemu i destrukcyjnemu członkowi SLD - dr. Łapińskiemu oddano we władanie resort zdrowia. Popierany przez najwyższych dostojników, robił, co chciał i jak chciał. Przykładem była m.in. afera lekowa. I oto mamy obecny horror!

Przedwojenne kasy chorych

W latach siedemdziesiątych na temat przedwojennych kas chorych rozmawiałam w Krakowie z prof. Stanisławem Laskownickim - ich współorganizatorem na terenie Lwowa i okolic. Jego zdaniem, kasy chorych działające w Polsce do 1939 r., a nawet nieco później, zaspokajały wszystkie potrzeby chorych ubezpieczonych. Dziś mało osób wie lub pamięta, że w połowie lat trzydziestych Lwowska Kasa Chorych, zaspokajając wszystkie potrzeby chorych, zgromadziła kapitał wystarczający na budowę sanatorium w Krynicy. Tym sanatorium jest działający do dziś Lwigród (od Lwowa), do którego wysyłano osoby wymagające leczenia uzdrowiskowego. W latach PRL-u wysiedleńcy ze Lwowa starali się o skierowania na leczenie uzdrowiskowe w Lwigrodzie, wybudowanym prawie równocześnie z „Patrią” Jana Kiepury.
Czy obecny Narodowy Fundusz Zdrowia wybudował chociaż altankę dla emerytów gdzieś na działkach pracowniczych...?

„Dawnych wspomnień czar”

Kontynuując temat „Dawnych wspomnień czar”, prof. Laskownicki przypomniał swego najdostojniejszego pacjenta - prezydenta RP Ignacego Mościckiego. W tym czasie był on najsłynniejszym urologiem w Polsce, ordynującym we Lwowie. Pewnego dnia telefonicznie zaproszono go do Warszawy, do Zamku, na konsultację do Prezydenta RP. Stan zdrowia prezydenta Mościckiego wymagał pilnego zabiegu. „Szybko przystąpiłem do dzieła - wspominał. - W łazience zamkowej zorganizowałem salę operacyjną. Stół operacyjny i narzędzia wypożyczył Szpital Ujazdowski. Część narzędzi była moją własnością. Po wykonaniu wszystkich badań w określonym dniu wykonałem operację. Przez siedemnaście dni mieszkałem na Zamku, kontynuując leczenie zachowawcze, opatrunki itp. Siedemnastego dnia po operacji Prezydent był w doskonałym stanie zdrowia. Wobec tego uznałem, że dalsza moja obecność jest zbędna, zwłaszcza że w szpitalu we Lwowie chorzy na mnie czekali. Tę moją decyzję zakomunikowałem adiutantowi Prezydenta, zastrzegając, że w razie potrzeby natychmiast przyjadę. Nazajutrz, po śniadaniu, adiutant zapytał mnie o wysokość honorarium. Oburzyłem się. Ja od Pana Prezydenta żadnych pieniędzy nie przyjmę! Tego samego dnia, po kolacji, adiutant powrócił do tematu, uświadamiając mi, że proponowane honorarium to nie są pieniądze państwowe, lecz osobiste Pana Prezydenta, otrzymane za liczne wynalazki, dzięki którym jest on człowiekiem bardzo zamożnym. Dlatego nie chce i nie może wykorzystywać wielkiej wiedzy i umiejętności lekarza, który uratował mu zdrowie i uwolnił od przykrych dolegliwości. Następnego dnia, kiedy opuszczałem Zamek, adiutant na siłę wepchnął mi do kieszeni kopertę. Za to honorarium kupiłem samochód, tzw. dekawkę (DKW), i komplet mebli do gabinetu”.

Katastrofa w polskiej służbie zdrowia

Przypominając tę relację lekarza z epoki prezydenta Mościckiego, mam wątpliwości, czy współczesny czytelnik jest w stanie wyobrazić sobie, że któryś z naszych dostojników zdobyłby się na taki lub podobny gest? Wiadomo bowiem, że mimo obietnic zlikwidowania elitarnego lecznictwa za nasze pieniądze - nadal ono istnieje, być może dla mniejszej liczby uprzywilejowanych, ale istnieje. Natomiast zdrowie i życie milionów Polaków jest zagrożone. Oto opinia prof. Zbigniewa Religi, odnotowana w Fakcie: „To już katastrofa! System zdrowotny w Polsce całkiem się załamał. (...) To już ostatni moment na działanie! Bez radykalnych reform dojdzie do olbrzymiej tragedii. W niebezpieczeństwie jest życie wielu tysięcy Polaków. To skandal, że ciężko chorzy nie mogą liczyć na szybką pomoc. To skandal, że urzędnicy Narodowego Funduszu Zdrowia stawiają lekarzy przed dramatycznym wyborem: komu ratować życie, a kto musi umrzeć, bo na jego leczenie nie ma pieniędzy. Pora z tym skończyć! Oskarżam system opieki zdrowotnej o narażanie życia Polaków. Tych, którzy uczciwie płacą składki na zdrowie, ale nie mogą liczyć na pomoc, gdy jej najbardziej potrzebują. Narodowy Fundusz Zdrowia jest chory: niewydolny i nieskuteczny! I zasługuje tylko na likwidację”.

W czyich rękach jest nasze zdrowie i życie?

A zatem - skoro taki autorytet jak prof. Religa domaga się likwidacji tworu chorej wyobraźni twórcy NFZ - to czas powrócić do reaktywowania kas chorych na wzór dawnych lwowskich i warszawskich. Jeżeli takie powstaną i na leczenie chorych nie będzie brakowało pieniędzy, jak obecnie, to może za parę lat w pobliżu Lwigrodu lub „Patrii” stanie nowe sanatorium kasy chorych, np. pod nazwą „Polska”?
„Zdrowie jest zbyt cenne, aby je oddawać w ręce lekarzy” - mawiał nieżyjący już sławny lekarz, humanista i filozof prof. Julian Aleksandrowicz z Krakowa. Obecnie należy postawić pytanie: W czyich rękach jest nasze zdrowie i życie, skoro jakiś urzędnik z NFZ określa lekarzowi kwotę i wiek chorego, do jakiego może i ma prawo go leczyć w ramach tego koszmarnego tworu, jakim jest Narodowy Fundusz Zdrowia?!