Mama obiecała przepisanie działki budowlanej na mnie i na męża. Czy musimy od tego odprowadzić podatek? Jeśli tak, to jak przeprowadzić ten zapis, żeby podatek był jak najmniejszy?

Odpowiedź eksperta
Artykuł 4a ust. 1 Ustawy o podatku od spadków i darowizn mówi: „Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę”. Podatku można więc uniknąć zarówno w przypadku obdarowania dzieci (wstępnych) przez rodziców, jak i obdarowania rodziców (zstępnych) przez dzieci.

Wszystkie darowizny opodatkowane są podatkiem od spadku i darowizn. W poszczególnych grupach podatkowych przewidziane zostały jednak pewne ulgi. W zależności od grupy podatkowej darczyńcy zostały określone kwoty wolne od podatku. Jeżeli wartość darowizny ich nie przekracza, wówczas obdarowany nie ma obowiązku zapłaty podatku.

W ramach grupy pierwszej (1) od kilku lat funkcjonuje jeszcze grupa zerowa (0). Przepisy zaliczają do niej najbliższą rodzinę (małżonkę, małżonka, dzieci, wnuków, rodziców, dziadków, pasierba, pasierbicę, rodzeństwo, ojczyma i macochę).

W przypadku zerowej grupy podatkowej wszystkie darowizny, bez względu na ich wartość, mogą być zwolnione z opodatkowania.

Otrzymanie darowizny od tej grupy osób wymaga jednak jej zgłoszenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego na druku SD-Z2. Obowiązek zgłoszenia powstaje po przekroczeniu kwoty wolnej od podatku, która dla grupy 1 (w tym grupy 0) wynosi 9637 zł.

W Pani przypadku rodzice należą do 0 grupy podatkowej, zatem wszelkie otrzymane od nich darowizny są całkowicie zwolnione od podatku od spadku i darowizn, pod warunkiem, że po przekroczeniu kwoty wolnej od podatku – 9637 zł zostanie dopełniony obowiązek zgłoszeniowy do urzędu skarbowego.

Niezgłoszona darowizna od rodziców skutkuje tym, że jest ona opodatkowana na zasadach ogólnych. W takim wypadku darowizna powoduje konieczność złożenia deklaracji i zapłaty podatku.

Korzystając z preferencyjnego opodatkowania w grupie zerowej, pod pozorem darowizny podatnicy często próbują ukryć inne, mniej korzystne podatkowo czynności.

Organ podatkowy, badając treść czynności prawnej, uwzględnia zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli. W ten sposób urząd skarbowy może uznać, że pod pozorem darowizny zawarto faktycznie umowę sprzedaży nieruchomości ze wszystkimi tego konsekwencjami podatkowymi.