W Wyższej Szkole Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu w dniach 20-22 kwietnia br. odbyło się XVI Forum Polonijne z udziałem delegatów z wielu krajów kilku kontynentów, od Europy poprzez Amerykę Północną i Południową po Australię. Wydarzenie zorganizowała toruńska uczelnia wraz z Polskim Stowarzyszeniem Morsko-Gospodarczym im. Eugeniusza Kwiatkowskiego w Gdyni.

W Toruniu i w Warszawie

Uczestnicy XVI Forum Polonijnego podjęli w tym roku ważne tematy dotyczące sytuacji polskich szkół na obczyźnie, emerytur w Polsce rodaków pracujących za granicą, a także Karty Polaka oraz sprowadzenia do Ojczyzny rodaków z dalekiego wschodu byłego Związku Radzieckiego. Przedstawiciele uczestników zjazdu wraz ze studentami Wyższej Szkoły Kultury Społecznej i Medialnej udali się także do Warszawy, by uczestniczyć w marszu w obronie Telewizji Trwam i wolnych mediów. Zdzisław Radomski, wiceprezes Kongresu Polonii Kanadyjskiej, oddział Vancouver, zabrał głos w imieniu uczestników XVI Forum Polonijnego. - Dzisiaj nasze wartości, przy których wiernie TRWAMY, są bardzo zagrożone. Nasze polskie państwo jest chore, jest śmiertelnie chore. Naród jest upodlany i oszukiwany. Polonia świata solidarnie protestuje w swoich miejscach zamieszkania, upominając się o wolność i suwerenność Polski. Żądamy prawdy i sprawiedliwości - mówił. - Cieszę się, że mogłem uczestniczyć w warszawskiej manifestacji - wyznał Maurycy Leszkiewicz, dyrektor Kongresu Polonii Amerykańskiej, oddział w New Jersey, który również znalazł się wśród delegatów w stolicy, by w imieniu kolegów zaprotestować przeciwko dyskryminacji wolnych i niezależnych mediów.

Uzależnianie organizacji polonijnych

W czasie panelu na temat sytuacji polskich szkół na obczyźnie Polonusi wskazywali, że nie istnieje symetria między troską np. o prawa mniejszości niemieckiej w Polsce a troską o prawa mniejszości polskiej w Niemczech. Dzieci nie mają tam możliwości nauki w języku polskim, bo ponad 2 mln Polaków w Niemczech nie ma nawet statusu mniejszości. Podczas XVI Forum Polonijnego grupa Polaków żyjących na Wileńszczyźnie poruszyła problem oświaty na tych terenach i nauczania w języku polskim, które jest stale ograniczane. Sporną sprawą są podręczniki, z których uczą się polskie dzieci.
- W litewskich podręcznikach do historii podaje się np., że „Łupaszka” był mordercą Litwinów, a marszałek Piłsudski okupantem - mówił Kazimierz Karpicz, dyrektor jaszuńskiej szkoły im. M. Balińskiego. Polscy nauczyciele historii, zobligowani do podręcznikowego nauczania, muszą na bieżąco korygować treści.
Polonusi z krajów zachodnich zwrócili uwagę na problem przeniesienia finansowania instytucji polonijnych z gestii Senatu, który przynajmniej z założenia jest w kontakcie z Polonią, do Ministerstwa Spraw Zagranicznych. - Wychodzi na to, że my, Polonia, nie wiemy, co jest nam potrzebne, MSZ wie to lepiej od nas - mówił Jerzy Czartoryski, prezes Ottawskiego Oddziału Kongresu Polonii Kanadyjskiej. - Jesteśmy przeciwni, by MSZ przejął te pieniądze. Ministerstwo chce odwdzięczania się za środki finansowe i uzależnienia organizacji polonijnych - mówił Stanisław Aloszko, prezes Federacji Polonii Francuskiej.

Trzeba się jednoczyć

Dzięki nowoczesnym środkom techniki uczestnicy Forum Polonijnego połączyli się z o. dr. Tadeuszem Rydzykiem, przebywającym na spotkaniach z Polonią w Chicago. Dyrektor Radia Maryja podkreślił, że jako Polacy wiele możemy wnieść do świata. - Oby tylko Polacy nie pozwolili się dzielić, oby się jednoczyli - mówił o. Tadeusz Rydzyk. - Róbmy wszystko, żeby być razem. Trzeba rozmawiać szczerze do bólu, aby się porozumieć. Polska to wóz, który wszyscy musimy ciągnąć, ale nie w różne strony, tylko do przodu - apelował dyrektor Radia Maryja.
Delegaci XVI Forum Polonijnego dyskutowali także nad Kartą Polaka i sprawą sprowadzenia do Ojczyzny rodaków z Kazachstanu, co ciągle nie jest uregulowane. - Niemcy co roku sprowadzali z Kazachstanu 200 tys. osób. Przez pięć lat do kraju wróciło ok. miliona Niemców. Tymczasem Polska rocznie sprowadza kilkanaście osób - mówił Michał Dworczyk. - To jest kwestia woli politycznej - podkreślał poseł Jan Dziedziczak.

„Pro Ecclesia et Patria”

Coroczne spotkania Polonii świata to także wzajemne obdarowywanie się jej uczestników i studentów. Adam Gajkowski, prezes Stowarzyszenia Nasza Polonia z Australii, przekazał dyrektorowi Radia Maryja, pod jego nieobecność, na ręce rektora uczelni Krzyż Golgoty Wschodu. - Ofiarowujemy go za całokształt walki o niepodległą Rzeczpospolitą, za opiekę duchową, jaką przez dzieła, które Ojciec Dyrektor zapoczątkował, roztacza nad Polonią - mówił prezes Gajkowski. Ofiarowany krzyż zawiera grudki ziemi uświęconej krwią polskich bohaterów pomordowanych na „nieludzkiej ziemi”. - Wierzymy, że ta patriotyczna relikwia będzie Ojcu droższa niż jakiekolwiek ordery i odznaczenia - dodał. Podobny krzyż otrzymał także kapitan żeglugi wielkiej Zbigniew Sulatycki - za jednoczenie Polonii świata i Polaków zza wschodniej granicy. Medalami „Pro Ecclesia et Patria” za mecenat sprawowany nad WSKSiM i fundowanie stypendiów dla ubogiej młodzieży uczelnia uhonorowała przedstawicieli Polonii Francji: ks. inf. Stanisława Jeża, Danutę Nowakowską i Stanisława Aloszkę; Szwecji: ks. Bolesława Witwickiego i Wojciecha Michaleckiego oraz Australii: Stowarzyszenie Nasza Polonia z Sydney i jego prezesa Adama Gajkowskiego.
Studenci zaprezentowali uczestnikom Forum spektakl, na który złożyły się fragmenty „Beniowskiego” Juliusza Słowackiego w reżyserii Mirosławy Marcheluk.

„Łupaszka” - żołnierz wyklęty

Podczas XVI Forum Polonijnego w Toruniu zostało także odsłonięte popiersie mjr. Zygmunta Szendzielarza, ps. „Łupaszka”, ufundowane przez przedstawicieli Senatu RP na czele z sen. Waldemarem Kraską, inicjatorem przedsięwzięcia. Wykład na temat mjr. „Łupaszki” wygłosił Piotr Szubarczyk z gdańskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej. Przedstawił żołnierza wyklętego Zygmunta Szendzielarza jako człowieka mającego głęboko w sercu Ojczyznę i dążącego do odzyskania jej niepodległości. - Mjr Szendzielarz odbierał wolność jako dar Boga dla człowieka i narodu. Wiedział, że jeśli naród nie chce odzyskać daru wolności, jest nikczemny - mówił. Przytaczając słowa „Łupaszki”: „Nie mamy wolnej prasy ani wolności słowa”, Piotr Szubarczyk podkreślił, że są one aktualne i dziś w kontekście dyskryminacji Telewizji Trwam.