Reklama

Wiatr historii

Nacjonalizacja

Historia ma swoje chwile nieciągłości. Ludy wędrują i zmieniają swoją mowę. Prości żołnierze dają początek potężnym dynastiom. Fortuny przechodzą z rąk do rąk

Dodaj nasz portal do preferowanych źródeł Google
Artykuły z niedziela.pl będą pojawiać się częściej w Twoich wynikach wyszukiwania

Nowa władza zwykle zaczyna rządy od przejęcia majątku starej władzy, starej elity. W obecnym kryzysie będzie tak samo. Takie przejęcie może mieć formę zwykłej konfiskaty albo też powszechnej nacjonalizacji, albo unieważnienia uprzednich transakcji prywatyzacyjnych. Istota transferu zawsze jest podobna. Lecz nie zawsze dokładnie ta sama. Tysiąc lat temu najeźdźca zabijał pokonane rycerstwo, a jego majątki nadawał swoim wiernym towarzyszom. Sowieci postąpili z większym wyrafinowaniem. Zdobyli pełną kontrolę nad Polską w 1945 r. i kazali polskiemu rządowi znacjonalizować większość własności. Potem oddali ją pod zarząd, który sami kontrolowali i pilnowali, żeby lud w pewnym stopniu z tej własności korzystał, bo inaczej by się buntował. Historycy jeszcze ujawnią, jaki udział w zarządzie upaństwowioną własnością miały stare polskie elity pośpiesznie werbowane przez nowego władcę. Po niespełna pół wieku nacjonalizacja przydała się pierwotnym, bynajmniej nie rosyjskim, twórcom sowieckiego imperium. Skupiony w rękach rządu majątek można było rozdać po uważaniu nowemu pokoleniu kosmopolitycznej oligarchii oraz kilku rządom, które upomniały się o swoją dolę, zwłaszcza zaś Niemcom i Francji. Te państwa bowiem grę z Rosją prowadziły uprzednio przez długie lata pod samym nosem amerykańskiego patrona.
Prywatyzacja w Polsce zaczęła się znacznie przed rokiem 1989. Wpływowi ludzie partii i służb już wcześniej zresztą kontrolowali prywatny handel i usługi. Dla handlu zagranicznego w PRL zachowano nawet przedwojenny kodeks handlowy, bo tak było poręczniej. Tylko polscy chłopi utrzymali prywatną własność niemal bez żadnych kocensji na rzecz reżimu.
Za Gierka służby zaczęły tworzyć firmy polonijne pozwalające zainwestować w kraju pieniądze wywiezione stąd i pomnożone przez agentów na Zachodzie. W stanie wojennym jedną z pierwszych ustaw uchwalonych przez Sejm było Prawo bankowe, pozwalające tutejszemu wywiadowi zbudować później Bank Rozwoju Eksportu, dziś pod kontrolą Commerzbanku, uważanego za podmiot niemiecki. Należy w tym kontekście pamiętać, że strategiczny sojusz rosyjsko-niemiecki już w latach 70. ubiegłego wieku, również dzięki miliardom płynącym z eksportu rosyjskiej ropy, powrócił do swych XVIII-wiecznych korzeni.
Nowe rozdanie majątku w Polsce gwałtownie przyspieszyło po 1989 r. Ogromne aktywa zamrożone uprzednio na kilka dziesięcioleci rozdzielono według wcześniejszych ustaleń zapadających poza Polską. Oczywiście, podobny podział jest już dziś negocjowany na najbliższe lata, kiedy spadną ceny firm i surowców. Ceny papierów wartościowych zaś spadają także dlatego, że niektórzy właściciele wielkich biznesów już wycofują gotówkę na zakup strategicznych aktywów od bankrutującej konkurencji.
W latach 90. unieważnienie dziwnych prywatyzacji było hasłem wielu antysystemowych grup politycznych. Nie wiem, czy dziś powtórzyliby to hasło. Być może uważają, że część majątku trafiła jednak we właściwe ręce i nie ma o co walczyć.
Dla wolnorynkowca własność jest rzeczą świętą. Spodziewane dziwne transfery firm (i ich klientów) po zaniżonych cenach będą jednak niebawem razić nawet wolnorynkowców. Kopalnia złota czy miedzi (a nawet węgla), operator telekomunikacyjny i właściciel słupów energetycznych zawsze mają swój ogromny potencjał dochodowy, a przecież czasem również są bezcenni dla bezpieczeństwa tego czy innego państwa. Nie będę zaskoczony, jeżeli znaczna część Polaków upomni się, żeby polski majątek naprawdę służył Polakom, niezależnie od formy własności. Najprościej będzie wezwać do nacjonalizacji, która zawsze jednak służy ponownej prywatyzacji samego majątku lub zysku.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2011-12-31 00:00

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Oceń: 0 0 dodaj do źródeł Google

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Bruksela: ciężarówka uderzyła w zabytkowy kościół. XIII-wieczna świątynia została poważnie uszkodzona

2026-11-16 11:18

[ TEMATY ]

Bruksela

commons.wikimedia.org

Wnętrze kościoła św. Marii Magdaleny (Bruksela)

Wnętrze kościoła św. Marii Magdaleny (Bruksela)

Zabytkowy kościół św. Marii Magdaleny w centrum Brukseli został poważnie uszkodzony, po tym, gdy w niedzielę, 15 listopada ciężarówka należąca do służb miejskich uderzyła w narożnik świątyni. Na murach pojawiły się głębokie pęknięcia. Wokół budynku ustanowiono strefę bezpieczeństwa, a ulica prowadząca wzdłuż kościoła została zamknięta dla ruchu, również pieszego.

Do wypadku doszło około godz. 9 rano na skrzyżowaniu ulic rue de la Putterie, rue de la Madeleine i rue Duquesnoy, w pobliżu Dworca Centralnego. Jak poinformowała brukselska straż pożarna, ciężarówka uderzyła w narożnik budynku z nieustalonych dotąd przyczyn. W zdarzeniu nikt nie odniósł obrażeń.
CZYTAJ DALEJ

Msza św. za sprawcę zamachu w Krakowie. "Modlitwa jest wyrazem chrześcijańskiej wiary [...] nie oznacza usprawiedliwienia zbrodni"

2026-11-16 07:20

[ TEMATY ]

Msza św.

Strzelanina w Krakowie

Joanna Popławska/Niedziela

Zapowiedź Mszy św. za sprawcę zamachu na Rynku Głównym w Krakowie wywołała poruszenie w sieci. Bazylika Mariacka w komunikacie wyjaśnia, że to prywatna inicjatywa jednego z księży.

W poniedziałek, 16 listopada, o godz. 10:30 w Bazylice Mariackiej w Krakowie ma zostać odprawiona Msza święta w intencji Michała O., sprawcy krwawego zamachu na Rynku Głównym, oraz zmarłych członków jego rodziny. Informacja o nabożeństwie wywołała ogromne emocje. W związku z kontrowersjami głos zabrał ks. Mariusz Słonina, administrator parafii mariackiej.
CZYTAJ DALEJ

Apel Papieża: więcej oaz braterstwa, mniej pustyń indywidualizmu

2026-11-16 16:18

[ TEMATY ]

braterstwo

Leon XIV w Ameryce Południowej

apel papieża

Vatican Media

Papież w ośrodku dla starszych w Limie

Papież w ośrodku dla starszych w Limie

Nie możemy oddzielać wyznawanej wiary od uczynków – podkreślił Leon XIV w domu opieki dla osób starszych w Callao. W ostatnim dniu pobytu w Peru Papież ostrzegł przed obojętnością wobec ludzi bezbronnych, ich zaniedbywaniem i wykorzystywaniem. Przypomniał, że odpowiedzią na cierpienie i nierówności musi być konkretna troska o drugiego człowieka.

W placówce prowadzonej przez Małe Siostry od Opuszczonych Starców Leon XIV spotkał się z jej mieszkańcami i pracownikami. Podziękował za piekny taniec marinera peruana, jaki podopieczni wykonali przed nim.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję