Początki sanktuarium

Informacje o początkach sanktuarium oparte są na tradycji, według której pierwsza kapliczka powstała na ruinach pogańskiej świątyni poświęconej nimfie Eji - od jej imienia wziął nazwę płynący w pobliżu potok Leira. Według tejże tradycji, figura Matki Bożej została znaleziona w miejscu, gdzie stoi kapliczka - „Cappelletta”, przez pasterzy, których olśniło światło wydobywające się z wód potoku. Inna wersja mówi, że figura Maryi została przywieziona przez marynarzy z Levante. Od czasu powstania kapliczki, w której umieszczono figurę, miejsce to stało się celem licznych pielgrzymek.
Pierwszą zapisaną informacją dotyczącą tego miejsca kultu maryjnego jest dokument z 1465 r., w którym wymieniony został kan. „Bartolomeo Valdettaro della Pieve di Palmaro” jako opiekun-kustosz kościoła. Można więc przyjąć, że niewielka świątynia z figurą będącą obiektem czci istniała tu już przed rokiem 1400. Od 1600 r. kroniki już systematycznie informują o znaczeniu i sławie sanktuarium Matki Bożej Świętej Wody, do którego przybywały wówczas rzesze pątników ze wszystkich narodów. Począwszy od XVI wieku, do Maryi podążały - co stało się tradycją trwającą do dnia dzisiejszego - a właściwie „udawały się w procesji” (latem) liczne konfraterie genueńskie.
Kamień węgielny pod kościół został poświęcony 20 lipca 1683 r. Prace, rozpoczęte pod kierunkiem Carlo Muttone, ukończono dopiero w 1845 r.
Najznamienitsze wydarzenie w dziejach sanktuarium miało miejsce 21 listopada 1832 r. Wtedy to król Neapolu Ferdynand II Burbon poślubił w świątyni księżniczkę Marię Cristinę di Savoia, córkę króla Wiktora Emanuela I i Marii Teresy Austriaczki.

Korony i rozwój sanktuarium

27 lipca 1890 r. figura Matki Bożej, będąca od wieków przedmiotem czci, została ukoronowana przez bp. Magnasco. Cztery lata później (10 lipca) nowy kościół konsekrowano, a 15 lipca 1900 r. rozpoczęto budowę fasady. Data 28 lipca 1907 r. to historyczny moment w dziejach sanktuarium, bowiem po raz pierwszy celebrowano tu święto patronalne (odpust). W tym dniu poświęcono pięć sanktuaryjnych dzwonów. Cztery lata później gospodarze miejsca zdecydowali o zakupie kopii figury Matki Bożej, która miała brać udział w procesjach. Kopię tę wykonał rzeźbiarz Antonio Canepa.

Obiekty sanktuaryjne

Kaplica objawień to mała kapliczka, w której umieszczono starożytną figurę Matki Bożej. Wzniesiona została w 1769 r. Zdobią ją marmury, stiuki i freski.
W 1750 r. na sanktuaryjnym wzniesieniu ułożono święte schody. Ich zwieńczeniem jest rzeźba Ecce Homo. Wielu pielgrzymów i dziś - jak przed wiekami - przemierza schody na kolanach, aby uzyskać odpusty przypisane temu miejscu.
Świątynia o pięknym frontonie, mająca dwie wieże, których budowę zakończono w 1910 r., otwiera się na plac otoczony wspaniałymi platanami. Prospekt kościoła, ukończony w 1900 r., zrealizowano według projektu Maurizio Reggio, portal wybudowano w 1907 r. W części centralnej fasady znajduje się fresk przedstawiający Matkę Bożą Wniebowziętą; po obu stronach, w niszach, stoją figury świętych Piotra i Pawła oraz czcigodnych: Marii Cristiny di Savoia i Giovanny Marii Battisty Solimani. Rzeźby są dziełem Giovanniego B. Traverso. Na fasadzie umieszczono dwie tablice: upamiętniającą wspomniany ślub królewski i odwiedziny papieża Benedykta XV, który był wówczas arcybiskupem Bolonii. Kościół zbudowano na planie krzyża łacińskiego; jedna z bocznych kaplic poświęcona została św. Annie, ozdobiono ją figurami przedstawiającymi świętych Andrzeja i Erazma oraz Dawida. Duży ołtarz (XVII-XVIII wiek) powstał według projektu Francesco Schiaffino; statua Maryi jest dziełem Tomasza Orsolino (XVII wiek). Są tam także trzy rzeźby wyobrażające trzy cnoty teologalne oraz, po bokach, figury wyobrażające świętych Annę i Joachima (Pier G. Saggini, 1814 r.). Prezbiterium zdobią rzeźby przedstawiające świętych Józefa i Jana Chrzciciela.
Po prawej stronie jest kaplica Ukrzyżowanego, gdzie znajduje się Pieta. Wspaniały krzyż jest dziełem Antona M. Maragliano. U stóp krzyża widzimy Maryję, Marię - żonę Kleofasa, Marię Magdalenę i św. Jana. Kaplicę Maryi Wniebowziętej zdobi obraz przedstawiający tę ewangeliczną scenę namalowaną przez Lazzaro Tavarone. Szkice drogi krzyżowej i freski są dziełem Rodolfo Gambiniego (1911 r.). Figura Matki Bożej (kopia z 1911 r.) noszona jest w uroczystej procesji w święto upamiętniające koronację figury Matki Bożej Świętej Wody, przypadające w ostatnią niedzielę lipca.

Z życia parafii

Jedną z tradycji związanych z sanktuarium jest w okresie Bożego Narodzenia zwyczaj pisania przez dzieci listów do
Dzieciątka (ekspozycję bożonarodzeniowych szopek można w sanktuarium oglądać przez cały rok). Dzieci najczęściej dziękują narodzonemu Jezusowi za opiekę, proszą o pożywienie dla głodujących, o opiekę nad rodziną, o przyjęcie do nieba zmarłych dziadków. Autorami listów są przede wszystkim dzieci z kółka katechetycznego i chóru, działających przy sanktuarium.
Każdego roku w uroczystość Narodzenia Najświętszej Maryi Panny, 8 września, w sanktuarium ma miejsce uroczyste błogosławieństwo małych dzieci.
Przy sanktuarium istnieje grupa wolontariuszy, która powstała spontanicznie kilka lat temu, gdy proboszczem był ks. Rapetti. Jej zadaniem jest przygotowywanie obchodów patronalnego święta od strony kulinarnej. Za czasów kolejnego proboszcza, ks. Lino Terrile, zrodziła się nowa inicjatywa dotycząca lipcowego odpustu - procesja z krzyżem. Dodać można, że odpustowy poczęstunek, a właściwie świąteczna uczta, opiera się na potrawach genueńskich, których bazę stanowią ryby. Zarówno celebracja święta, jak i poczęstunek (także jego przygotowanie) pogłębiają więź między parafianami. Swoją wspólnotę budują oni także wspierając materialnie szpitale, ośrodki adopcyjne, udając się na wspólne wycieczki oraz odbywając piesze pielgrzymki do znanego sanktuarium Matki Bożej della Guardia (Strażniczki).

Ważne adresy we Włoszech
- Ambasada Polska przy Kwirynale - via Rubens, 20 - tel. 06 322 46 95
- Konsulat Polski w Rzymie - via Rubens, 20 - tel. 06 323 32 45
- Ambasada RP przy Watykanie - via Delfini, 16 - tel. 06 699 09 58
- Szkoła Polska w Rzymie - tel. 06 686 46 19