W nowej rzeczywistości gospodarczej coraz częściej korzystamy z rzeczy, które nie są naszą własnością, ale na mocy umowy z jej właścicielem - tzw. umowy najmu, wolno nam rzeczy tych używać. Możemy wynająć samochód, lokal na działalność gospodarczą (wynajem lokali na cele mieszkaniowe ma swoje odrębne uregulowania), komputery, maszyny rolnicze i wiele innych rzeczy, jeśli tylko znajdziemy chętnego, który nam daną rzecz wynajmie.
Przez umowę najmu należy rozumieć taką umowę, w której wynajmujący obiecuje oddać nam do używania jakąś rzecz ruchomą lub nieruchomą, za co najemca obiecuje mu płacić czynsz.
Umowa najmu jest korzystna dla obu stron: najemca nie będzie musiał rzeczy tej kupować, (a ponieważ sprawa dotyczy często działalności gospodarczej - nie musi dysponować dużą gotówką, by rozkręcić interes), natomiast wynajmujący zarabia na czynszu.
Warto zaznaczyć, że osoba wynajmująca daną rzecz wcale nie musi być jej właścicielem - również może wynajmować tę rzecz. Taki wtórny najem nazywamy podnajmem. Zawierając umowę najmu, trzeba wiedzieć, czy wynajmujący naprawdę jest właścicielem rzeczy, może się bowiem okazać, że pierwszy wynajmujący zastrzegł sobie w umowie, że nie wyraża zgody na podnajem rzeczy lub że taka umowa może być zawarta tylko za jego zgodą. Jeśli więc zawrzemy umowę podnajmu bez zgody właściciela rzeczy, możemy rzecz tę utracić.
Umowę najmu możemy zawrzeć na czas określony (np. dwa lata) lub na czas nieokreślony. W przypadku umowy na czas nieokreślony możemy ją rozwiązać za wypowiedzeniem. Termin wypowiedzenia zależy od tego, w jakich odstępach czasu mamy obowiązek wpłacania czynszu. Jeżeli płacimy go co miesiąc, okres wypowiedzenia wynosi miesiąc. Termin wypowiedzenia można też określić w umowie i także wówczas tylko taki będzie obowiązywał.
Jeśli zawarliśmy umowę na czas określony, to do chwili jej rozwiązania mamy prawo z rzeczy tej korzystać. Jeśli jest nam ona niepotrzebna, przed wygaśnięciem umowy i tak musimy płacić czynsz. Najlepiej jednak sformułować w umowie ewentualne okoliczności wcześniejszego wypowiedzenia. Poza tym umowę zawsze można rozwiązać za porozumieniem stron.
Jeśli umowa najmu zostanie zawarta na okres dłuższy niż 10 lat, poczytuje się ją za zawartą na czas nieokreślony.
W najmie istnieje jednak pewna niedogodność. Otóż właściciel rzeczy może rzecz tę zbyć (sprzedać, podarować) i nowy właściciel nie jest już związany postanowieniami umowy co do długości okresu wypowiedzenia - będzie mógł umowę wypowiedzieć z zachowaniem terminów ustawowych (określonych w kodeksie cywilnym), chyba że umowę najmu na czas oznaczony zawrzemy z tzw. datą pewną i przedmiot umowy zostanie nam wydany. Data pewna w umowie to urzędowe poświadczenie, że dokument w określonym dniu został przedstawiony do stwierdzenia daty u notariusza. Zapobiega to antydatowaniu umowy i daje pewność, że została zawarta przed zbyciem rzeczy.

Warto wiedzieć

Emeryci i renciści otrzymają specjalne legitymacje z ZUS-u (emerytom i rencistom z prawem do okresowej renty będą one wydawane bezterminowo, natomiast rencistom z przyznaną rentą okresową ważność legitymacji skończy się wraz z upływem okresu pobierania renty). W pierwszej kolejności legitymacje otrzymają osoby posiadające rachunek bankowy.

Wdowy i wdowcy po żołnierzach i funkcjonariuszach, którzy zginęli w czasie działań zbrojnych poza granicami kraju, uzyskają prawo do renty rodzinnej bez względu na swój wiek - tak mówi projekt nowelizacji ustawy z 10 grudnia 1993 r.

Były pracownik zakładu, który jest emerytem lub rencistą, jest uprawniony do korzystania z funduszu świadczeń socjalnych - art. 2 pkt. 5 ustawy o ZFŚS.

Świadczenie urlopowe nie przysługuje osobom świadczącym pracę na podstawie umów cywilnoprawnych, umowy o dzieło, kontraktu menedżerskiego. Świadczenie takie może otrzymać osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.

Nowelizacja prawa budowlanego obowiązuje od 31 maja 2004 r. Osoba, która zamieszkała w nowo wybudowanym domu bez dopełnienia niezbędnych formalności, ma na to czas do końca bieżącego roku. Za nielegalne użytkowanie domu jednorodzinnego grozi kara w wysokości 3 tys. zł.