Dzisiaj zaprezentuję pytania, z którymi można się spotkać podczas rozmowy kwalifikacyjnej. Zaznaczyć należy, że są to pytania stosowane głównie podczas naboru na stanowiska wymagające względnie wysokich kwalifikacji.
W pierwszym rzędzie pracodawca zapytać może o to, co kandydat wie o firmie, w której stara się o pracę, co decyduje o sukcesie takiej firmy i w jaki sposób kandydat może przyczynić się do niego swoją pracą.
Niektóre pytania mogą dotyczyć planów zawodowych kandydata: jak sobie wyobraża swoje - zarówno krótko, jak i długofalowe - cele zawodowe, w jakim miejscu swojej kariery zawodowej chciałby być za 10 lat, a nawet - ile zarabiać w tym czasie? Może paść także pytanie, jak kandydat przygotowuje się do osiągnięcia tych celów? Pytania te mają na celu zorientowanie się, czy praca, o którą się ubiega, przybliża go do tych celów, czy nie. Jeśli przybliża, motywacja do pracy jest znacznie większa. Kandydat powinien być bardzo ostrożny w przedstawianiu wizji swojej kariery zawodowej, ponieważ trudno przewidzieć, jak pracodawca na to zareaguje. Są bowiem pracodawcy, którzy nie lubią zbyt ambitnych pracowników.
Do trudniejszych pytań należą:
- Co pozwala panu/pani sądzić, iż odniesie sukces w swoim zawodzie?
- Dlaczego powinienem pana/panią zatrudnić?
Odpowiedzi na te pytania wymagają takiego zaprezentowania swoich kwalifikacji, aby pracodawca był przekonany, iż - mówiąc w skrócie - kandydat wie, co potrafi. Drugie pytanie wymaga ponadto pewnej odporności psychicznej.
Inne trudne pytania mogą brzmieć:
- Z jakimi największymi problemami spotkał się pan/pani w swojej dotychczasowej pracy i jak sobie z nimi poradził?
- Czego się pan/pani nauczył na swoich błędach w pracy?
Zwłaszcza odpowiedź na drugie pytanie wymaga poważnego namysłu. Po pierwsze - nie trzeba się bać mówić o błędach. Każdy je popełnia, to nie grzech, grzechem jest niewyciąganie z nich wniosków. Trzeba jednak mówić o takich błędach, które nie dyskwalifikują kandydata. Można ich poszukać w czasach, w których było się nowicjuszem, wtedy każdy może się mylić.
Inne pytania z kolei dotyczą poprzedniej pracy. Np.:
- Jak wyglądał pana/pani typowy dzień pracy w poprzedniej firmie?
Odpowiadając na to pytanie, należy pamiętać, że opisując taki dzień, informuje się potencjalnego pracodawcę o tym, czy jest się zorganizowanym, zdyscyplinowanym, jakie ma się priorytety w pracy. Np.: czy ważniejsza kawa i herbata, czy zaplanowanie pracy? Podczas odpowiedzi na to pytanie nie należy ujawniać tajemnic służbowych, nawet gdyby pracodawca bardzo się o to dopytywał, ani też w żadnym wypadku nie należy narzekać na swoich poprzednich pracodawców. Bardzo to źle świadczy o kandydacie.
Mogą też paść inne pytania:
- Jakie są pana/pani silne i słabe strony?
- Czym zajmuje się pan/pani w wolnym czasie?
- Jakie książki lub inne publikacje ze swojej dziedziny przeczytał pan/pani ostatnio?
Odpowiedź na ostatnie pytanie informuje o tym, czy kandydat rozwija się w swoim zawodzie, czy też skończył z wszelką edukacją wraz ze skończeniem szkoły. Jeśli chodzi natomiast o zainteresowania, to informują one o tym, czy kandydat potrafi regenerować siły i czy dzięki nim może się rozwijać. Lepiej powiedzieć o grze w szachy i turystyce pieszej niż o oglądaniu telewizji jako ulubionym sposobie spędzania wolnego czasu.
Część pytań dotyczyć może także szkoły lub studiów. Np.:
- Jakie przedmioty lubił pan/pani najbardziej, a jakie najmniej i dlaczego?
- Czego nauczył się pan/pani w szkole albo na studiach, co mógłby pan/pani wykorzystać w naszej firmie?
Do trudnych pytań zaliczyć także można:
- Jaki rodzaj szefa panu/pani najbardziej odpowiada?
- Co wyprowadza pana/panią z równowagi?
- Proszę siebie opisać.
Odpowiedzi na powyższe pytania świadczą zarówno o wiedzy kandydata z dziedziny zarządzania, jak i o niektórych cechach jego osobowości. Zwłaszcza odpowiedzi na dwa ostatnie pytania świadczą o znajomości samego siebie.
Inne trudne kwestie, z którymi spotkać się można podczas rozmowy kwalifikacyjnej, to pytania dotyczące sytuacji rodzinnej. Prawo pracy w zasadzie poważnie ogranicza możliwość zadawania takich pytań, w praktyce jednak pracodawcy prawie wcale się z tym nie liczą. Najwięcej problemów mają w tej dziedzinie kobiety, które pytane są często, kiedy zamierzają wyjść za mąż, a nawet, kiedy planują mieć dzieci. Prawdę mówiąc, trudno ominąć takie pytania, lepiej więc przygotować sobie zawczasu jakąś odpowiedź, jeśli kandydatce bardzo na tej pracy zależy.
Ostatnim punktem rozmowy kwalifikacyjnej są negocjacje płacowe. O tym jednak - za tydzień.