Św. Łukasz opisuje w swojej Ewangelii, jak Józef i Maryja w czterdzieści dni po narodzeniu Pana Jezusa udali się do świątyni jerozolimskiej, aby ofiarować Dzieciątko Bogu (por. Łk 2, 22-35). Według Prawa Mojżeszowego - "każdy pierworodny syn winien być poświęcony Bogu" (por. Wj 13, 2) jako wyraz wdzięczności za ocalenie izraelskich synów pierworodnych przy wyjściu narodu z ziemi egipskiej. Na pamiątkę tej pielgrzymki do świątyni oraz spotkania ze starcem Symeonem i prorokinią Anną - obchodzono w Jerozolimie święto z procesją, kazaniami i Mszą św.
Jest to bardzo stare święto. W Jerozolimie było już znane w IV wieku. Stąd przeszło do Konstantynopola, a następnie - za pontyfikatu papieża Sergiusza I (+701) - do Rzymu. Jego obchód ustanowiono tu na 2 lutego. Grecy nazywali je Hypapante - Spotkanie, gdyż mieli na uwadze przede wszystkim radosne spotkanie Dzieciątka Jezus z Symeonem i Anną. Pod tą nazwą przyjęło się początkowo święto na Zachodzie. Nieco później zaczęto podkreślać inny aspekt, a mianowicie "Oczyszczenie Najświętszej Maryi Panny". Zmiana nazwy "Spotkanie" na "Oczyszczenie" nadała świętu charakter maryjny, podczas gdy pierwotnie było ono świętem Pańskim. Dopiero reforma kalendarza rzymskiego w 1969 r. przywróciła świętu obchodzonemu 2 lutego dawny charakter, nazywając je uroczystością Ofiarowania Pańskiego. Nie znaczy to jednak, że nie została w nim doceniona rola Maryi. Tajemnice Chrystusa i Jego Matki zawsze uzupełniają się, tak więc i w tym przypadku jednym uroczystym obchodem czcimy Chrystusa i Jego Matkę Maryję.
Uroczystość Ofiarowania Pańskiego ma szczególny charakter. Jeszcze jest związana z Bożym Narodzeniem, a już wskazuje na Wielkanoc, a przede wszystkim na Wielki Piątek. Sprawiedliwy i bogobojny starzec Symeon mówił do Maryi, że Jezus przeznaczony jest "na znak, któremu sprzeciwiać się będą. A Twoją duszę miecz przeniknie" (Łk 2, 34-35). "Jest w tych słowach zawarte proroctwo Wielkiego Piątku - proroctwo, które ukazuje Maryję jako Matkę Odkupiciela - jako Matkę Bolesną spod krzyża" (Jan Paweł II, audiencja ogólna 11 grudnia 1996 r.).
Od najdawniejszych czasów liturgia uroczystości Ofiarowania Pańskiego składa się z dwóch części: z procesji z zapalonymi świecami i ze Mszy św. Procesja tego dnia znana była w Jerozolimie już w IV wieku. Na Zachodzie występuje od VII wieku. O noszeniu podczas niej palących się świec wspomina również św. Beda Czcigodny (+735).
Uroczystość Ofiarowania Pańskiego w polskiej tradycji od wieków nazywa się świętem Matki Bożej Gromnicznej. W tym dniu wierni przynoszą do poświęcenia przystrojone świece, nazywane gromnicami. Świece te dawniej zapalano w czasie burzy z piorunami (gromami).
Istnieje żywy zwyczaj, że po Mszy św. wierni z zapalonymi gromnicami (co wygląda szczególnie pięknie) wracają do domu. Po wejściu do domu - gospodarz lub gospodyni na drzwiach wejściowych kreśli płomieniem świecy znak krzyża, a potem przyklęka na progu, modląc się przez chwilę, aby zło nie miało dostępu do tego miejsca. Gromnicę otacza się w domu wielką czcią. Umieszcza się ją w "świętym rogu izby" obok palmy wielkanocnej przy obrazie Maryi. Niekiedy z szacunkiem chowa się ją w skrzyni lub szafie. Z zapaloną gromnicą wychodzi się naprzeciw kapłana, który przynosi choremu Wiatyk, daje się ją do rąk umierającemu, by mu była zapowiedzią światłości wiecznej. Gromnica - świeca Najświętszej Maryi Panny chroni nas od nieszczęść i zła.