Wola Rafałowska jest jedną ze starszych parafii w dekanacie tyczyńskim. Piękna okolica, lasy bogate w dzikie zwierzęta: lisy, sarny, zające. Aż trudno uwierzyć, że do Rzeszowa jest stąd tylko 15 km.

Obecnie parafia liczy niespełna 1500 wiernych z Woli Rafałowskiej, części Chmielnika oraz Błędowej Tyczyńskiej, co powoduje, że parafia rozciągnięta jest na długości 10 km, a świątynia znajduje się na skraju parafii. Od początku istnienia aż do lat 70. XX w. do parafii należała także Zabratówka. Obowiązki proboszcza od 2 lat pełni ks. kan. Kazimierz Stawarz.

Z parafii wywodzi się dwóch kapłanów, w tym jeden pracujący na misjach w Brazylii oraz dwie siostry zaknne.

W kluczu tyczyńskim

Osadnictwo w Woli Rafałowskiej sięga czasów wczesnego średniowiecza. Na przełomie XIV/XV w. już istniała wieś, powstała na terenie Błędowej Tyczyńskiej. W dokumentach źródłowych nazwa miejscowości pojawia się dopiero pod koniec XVI w. jako jednej z wsi należących wraz z innymi dobrami tyczyńskimi do rodu Kostków. W następnych latach była własnością Działyńskich, potem Branickich, do 1808 r. należała do Izabeli z Poniatowskich (siostry ostatniego króla Polski - Stanisława Augusta Poniatowskiego). Później dobra tyczyńskie rozpadły się na mniejsze części. Ostatnim właścicielem Woli Rafałowskiej był Bolesław Jaworski. Jeszcze w XX w. istniał drewniany dwór i folwark.

Interesująca jest także geneza nazwy "Wola" - oznacza nowo lokowane osady z uwolnieniem na kilkanaście lat od danin. Wynikało to z potrzeby zagospodarowania pustych obszarów. Do dzisiaj różnie jest wymawiana druga część nazwy: Rachfałów lub Rafałów.

Parafia na czas kryzysu

Parafię w Woli Rafałowskiej ufundowała w 1587 r. Anna z Pileckich herbu Leliwa, żona Krzysztofa Kostki herbu Dąbrowa, właściciela dóbr tyczyńskich. Wkrótce wzniesiono drewniany kościół pw. Trójcy Świętej, który był konsekrowany w 1595 r. Wiek XVI był dla Kościoła czasem kryzysowym. W rejonie Rzeszowa powstała tylko ta jedna parafia, która wkrótce weszła w skład nowo utworzonego dekanatu rzeszowskiego w diecezji przemyskiej. Z zapisów w księdze parafialnej wynika, że pierwszym proboszczem w Woli Rafałowskiej był ks. Zygart Adamus.

W 1891 r. na miejscu starego kościoła wzniesiono nowy, murowany, który został w rok później poświęcony. W 1899 r. tę świątynię konsekrował bp Józef Sebastian Pelczar. Na miejscu starego kościoła stoi dzisiaj kapliczka wykonana z piaskowca, przedstawiająca postać Madonny. Została ustawiona w ostatnich latach XIX w.

W świątyni wiele jest pięknych zabytków, które świadczą o dużym artyzmie tworzących je rzemieślników, ale cenne są także ze względu na swoją wartość historyczną. W późnorenesansowym głównym ołtarzu umieszczony jest obraz Trójcy Świętej, przeniesiony ze starego kościoła. Jak świadczy podpis, obraz powstał przed 1895 r. Zabytkowa jest ambona i chrzcielnica. W świątyni jest także rokokowy feretron z II poł. XVIII w. z obrazami Świętej Trójcy i Wniebowzięcia Matki Bożej oraz krucyfiks z XVIII w.

Z tego kościoła pochodzi cenny zabytek - późnorenesansowy ołtarz przedstawiający Trójcę Świętą. Skonstruowany został w formie tryptyku o nieruchomych skrzydłach opatrzonych herbami Półkozic i Odrowąż z obrazami malowanymi na desce przedstawiającymi św. Stanisława Biskupa i św. Szczepana oraz Świętą Rodzinę i św. Zofię z córkami. Są także 2 skrzydła późnogotyckie z 1500 r. przedstawiające postaci świętych. Obecnie obraz znajduje się w Muzeum Diecezjalnym w Przemyślu.

W latach międzywojennych parafianie zakupili 3 dzwony w firmie Felczyńskich w Przemyślu.

W ostatnim czasie oczyszczony został teren przykościelny, drzewa grożące zawaleniem zostały wycięte. Uporządkowano cmentarz, a w ubiegłym roku zakończono budowę kaplicy cmentarnej. W najbliższych planach jest tynkowanie świątyni, tak by zdążyć przed sierpniowym Nawiedzeniem Matki Bożej.

Wiara tradycyjna

Tradycją stały się odprawiane w pierwsze soboty miesiąca nabożeństwa fatimskie z procesją do poszczególnych kapliczek parafii.

Jak w większości parafii, tak i tu, wiara nie zawsze przekłada się na codzienne życie. Ksiądz Proboszcz podkreśla jednak tradycyjną religijność i chętne angażowanie się parafian w sprawy Kościoła lokalnego. Działa grupa Caritas (podejmuje akcje ogólnopolskie, odwiedza chorych, organizuje okolicznościowe spotkania) oraz małe koła Caritas, do których należy młodzież szkolna, prowadzone przez nauczycielkę Halinę Drążek. Spotyka się Grupa Synodalna. Rada Duszpasterska bardzo dobrze współpracuje z Księdzem, starając się działać aktywnie i rzeczywiście przyjmować na siebie obowiązki dbania o kościół.

Młodzież także znalazła dla siebie miejsce przy kościele. W starej plebanii odbywają się rozgrywki sportowe, jest bilard, stoły ping-pongowe. Jest to jedyne miejsce w wiosce, gdzie młodzież może spędzać wolny czas z pożytkiem dla siebie. Organizowane są ogniska, kuligi itp. Działa KSM, znaczna grupa ministrantów i lektorów.

Wszyscy parafianie zaangażowani są w sprzątanie świątyni, według ustalonej kolejki. Chętnie przychodzą do pracy przy kościele, rozumiejąc, że w ten sposób przyczyniają się do zmniejszenia kosztów prowadzonych prac remontowych.