W 1615 r. z inicjatywy miecznika sieradzkiego Mikołaja Kowalewskiego i jego żony Zofii wzniesiono w Bełchatowie drewnianą świątynię i klasztor. Budowle te fundatorzy przekazali ojcom franciszkanom. Po upływie ponad stu lat, około roku 1721, z fundacji chorążego sieradzkiego Stanisława Rychłowskiego wybudowano murowaną świątynię na cześć Narodzenia Najświętszej Maryi Panny, św. Jacka i św. Bonawentury, która zastąpiła stary drewniany kościół. 25 czerwca 1893 r. bp Aleksander Bereśkiewicz, ówczesny ordynariusz włocławski, utworzył przy kościele parafię.
Wnętrze tej późnobarokowej świątyni zawiera symbole szczególnie bliskie sercom wiernych. W centrum głównego ołtarza znajduje się obraz Matki Bożej Częstochowskiej, który otaczają kolumny i figury patronów kościoła: św. Jacka i św. Bonawentury. Po bokach prezbiterium w nawie głównej umiejscowione są dwa ołtarze - pierwszy dedykowany św. Antoniemu, drugi św. Józefowi. Dwa kolejne ołtarze mieszczą się w kaplicach: Matki Bożej Bełchatowskiej oraz Świętego Krzyża.
Proboszcz parafii, ks. prał. Janusz Krakowiak, pełni swą funkcję od 9 maja 1998 r. Po przybyciu do parafii stanął wobec potrzeby ratowania zabytkowego kościoła i przylegającej do niego plebanii. Wyremontowano dach świątyni oraz przygotowano mieszkania dla czterech księży wikariuszy. W Jubileuszowym Roku 2000 renowacji poddano wszystkie ołtarze wraz z figurami aniołów i świętych. Starannie odnowiono również ambonę, balustradę chóru, a także krucyfiks z kaplicy Świętego Krzyża. Kościół odmalowano, położono w nim marmurową posadzkę i zainstalowano nowe oświetlenie. W prezbiterium stanął soborowy ołtarz, a obok niego nowa chrzcielnica. Prace wykonano dzięki ofiarności rodziny parafialnej i przy udziale konserwatora, który czuwał nad zachowaniem zabytkowego charakteru wnętrza świątyni. Wspólnota parafialna zadecydowała, aby Rok Jubileuszowy upamiętnić wzniesieniem pomnika Jana Pawła II. Monument stanął na placu przykościelnym. Należy podkreślić, iż dzięki inwencji ks. prał. Krakowiaka ukończona została budowa domu parafialnego i okazałej kaplicy na cmentarzu.
Miejscem szczególnym w kościele Narodzenia Najświętszej Mary Panny jest kaplica Matki Bożej Bełchatowskiej, gdzie znajduje się łaskami słynący obraz Matki Bożej Pocieszenia, nazywanej patronką Bełchatowa. W aktach dawnego franciszkańskiego klasztoru przechowywano opisy łask, którymi Pan Bóg obdarzał wiernych oddających cześć Pani Bełchatowskiej. Mając na uwadze przywrócenie należnej czci obrazowi, Ksiądz Prałat wystąpił z inicjatywą, aby w każdą środę o godz. 18 przed cudownym wizerunkiem sprawowana była nowenna. W nabożeństwach uczestniczy coraz więcej wiernych zarówno z Bełchatowa, jak i spoza jego granic. U stóp Matki Bożej Pocieszenia składają swe prośby i podziękowania za nadzwyczajne łaski otrzymane za Jej pośrednictwem.
Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny jest wspólnotą żywą. Istnieją tu i rozwijają się różne formy duszpasterstwa. Liczną wspólnotę tworzą osoby należące do kół Żywego Różańca, a także do Rycerstwa Niepokalanej, Odnowy w Duchu Świętym, oazy rodzin i oazy młodzieżowej. Wielu starszych i młodszych parafian zaangażowanych jest w pracę zespołów wokalnych: „Cantate Deo”, „Dzionek”, „Nasze dzieci” oraz w działalność chóru parafialnego. Liturgiczne celebracje uświetnia asysta i orkiestra parafialna. Uroczystą oprawę mają obchody świąt religijno-patriotycznych. Msza św. z okazji sierpniowego Święta Wojska Polskiego sprawowana jest przy ołtarzu polowym przygotowanym w kościelnym ogrodzie. Zarówno w Eucharystii, jak i w okolicznościowym festynie uczestniczy duża rzesza wiernych ze wszystkich bełchatowskich parafii. Przez cały rok w piątki, w ogrodzie sprawowana jest Droga Krzyżowa. Znaczącymi uroczystościami jednoczącymi mieszkańców Bełchatowa we wspólnej modlitwie są rocznice związane z osobą sługi Bożego Jana Pawła II.
Ks. prał. Krakowiak wraz z księżmi wikariuszami i ofiarnie wspierającymi go parafianami prowadził budowę nowego ośrodka duszpasterskiego im. Sługi Bożego ks. Jerzego Popiełuszki, wokół którego została niedawno erygowana parafia ludzi pracy. W 20. rocznicę męczeńskiej śmierci ks. Jerzego, na placu budowy wspomnianego ośrodka bp Ireneusz Pękalski poświęcił krzyż oraz głaz z marmurową tablicą, na której widnieje wizerunek ks. Jerzego Popiełuszki i słowa wypowiedziane przez Jana Pawła II: „...Aby z tej śmierci wyrosło dobro, tak jak z Krzyża Zmartwychwstanie”.
Stałą opieką duszpasterską Ksiądz Proboszcz i księża wikariusze otaczają pacjentów Szpitala Miejskiego i Hospicjum. W szpitalnej kaplicy regularnie sprawowane są Msze św. Ważne znaczenie w życiu mieszkańców Bełchatowa i wiernych z parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny ma pielgrzymka na Jasną Górę. W ubiegłym roku do Pani Jasnogórskiej wędrowało 1400 osób. „Na Jasną Górę wchodzimy radośnie, przy dźwiękach Orkiestry Dętej Kopalni Węgla Brunatnego - podkreśla ks. prał. Krakowiak. Wielkim świętem dla całej wspólnoty parafialnej jest, przypadający 8 września, odpust ku czci Narodzenia Najświętszej Maryi Panny.