Piątego sierpnia br. w paryskim szpitalu sióstr lazarystek zmarł w wieku 80 lat emerytowany arcybiskup Paryża kard. Jean-Marie Aaron Lustiger. Od dłuższego czasu ciężko chorował, w szpitalu przebywał od 23 kwietnia.
Kardynał Jean-Marie Lustiger uważany był przez lata za najwybitniejszą postać francuskiego Kościoła katolickiego i jedną z najbardziej znaczących osobistości w Kościele powszechnym. Nam był bliski szczególnie z dwóch powodów - korzeni rodzinnych tkwiących w polskiej ziemi i bardzo bliskich, wręcz przyjaznych stosunków, jakie łączyły go przez wiele lat z Janem Pawłem II.
Kardynał Jean-Marie Lustiger był także naszym gościem w Łodzi. 28 sierpnia 2005 r. wziął udział w obchodach 61. rocznicy likwidacji łódzkiego getta. W tym samym dniu celebrował Mszę św. w kościele pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny na placu Kościelnym w Łodzi. Ksiądz Kardynał był też na terenie stacji Radegast, miejsca skąd odjeżdżały transporty do obozów zagłady.
Choć przyszły Kardynał urodził się 17 września 1926 r. w Paryżu, pochodził z rodziny polskich Żydów. Jego ojciec wyemigrował z Będzina w 1917 r., aby ostatecznie osiedlić się w Paryżu. W 1925 r. poślubił Gizelę. Lustigerowie mieli dwoje dzieci: Aarona i Arletę.
Podczas II wojny światowej jego matka zginęła w 1943 r. w Auschwitz. Młody Aaron Lustiger znalazł opiekę u katolickiej rodziny. 25 sierpnia 1940 r., w kaplicy biskupiej w Orleanie, 14-letni Aaron i jego o cztery lata młodsza siostra przyjęli chrzest. Aaron przybrał imię Jean-Marie.
Postanowił tak, ponieważ był pod wrażeniem silnej wiary swoich katolickich przybranych rodziców. Zawsze jednak podkreślał: „Urodziłem się jako Żyd i jestem nim nadal. Dla mnie powołaniem Izraela jest niesienie światła poganom. Taka jest moja nadzieja i wierzę, że właśnie chrześcijaństwo jest wypełnieniem tej misji”. Droga młodego Lustigera do kapłaństwa pozostaje Bożą tajemnicą. Po ukończeniu liceum im. Montaigne’a w Paryżu oraz liceum Pothier w Orleanie przez rok pracował jako mechanik w południowej Francji. Lata studiów na paryskiej Sorbonie ukształtowały przyszłego Kardynała intelektualnie, Seminarium w Issy-les-Moulineaux duchowo, a praca w duszpasterstwie akademickim (Centre Richelieu przy Sorbonie) przez pierwszych 15 lat kapłaństwa pozwoliły bardzo blisko zetknąć się z problemami współczesnej cywilizacji miejskiej.
Na Sorbonie studiował filologię i filozofię, w Seminarium Duchownym będącym wydziałem paryskiego Instytutu Katolickiego - teologię. Święcenia kapłańskie otrzymał 17 kwietnia 1954 r. w wieku 27 lat. Od początku kapłaństwa pragnął w zlaicyzowanej Francji przywracać wiarę i ewangelizować ludzi. W latach 1959-1969 był dyrektorem centrum im. Richelieu, poświęcając się duszpasterstwu studentów. W 1969 r. ks. Lustiger został proboszczem parafii pw. św. Joanny de Chantal na obrzeżach Paryża. Wkrótce sławne stały się jego kazania. Powierzał odpowiedzialne zadania duszpasterskie osobom świeckim, szczególnie w zakresie katechezy. Troszczył się o formację dorosłych.
Postulował, by Kościół zajął się intelektualistami i ludźmi kultury, by ci, którzy kształtują umysły mogli pociągnąć za sobą innych. 10 listopada 1979 r. został mianowany biskupem ordynariuszem Orleanu. 18 grudnia 1979 r. przyjął sakrę biskupią z rąk kard. Marty w obecności nuncjusza apostolskiego Angelo Felici i 17 biskupów, a już niespełna 2 lata później, 2 lutego 1981 r., został arcybiskupem Paryża.
Jesteś owocem modlitw Ojca Świętego” - powiedział sekretarz papieża, do Jean-Marie Lustigera, gdy ten został arcybiskupem Paryża. Francja została całkowicie zaskoczona tym wyborem. Jako arcybiskup Paryża kard. Lustiger zasłynął jako autor wielu pionierskich inicjatyw. Należą do nich powołanie diecezjalnej rozgłośni Radio Notre Dame oraz jedynej do dziś we Francji kablowej telewizji „KTO”. Zmienił formację kleryków w paryskim seminarium, wprowadzając przedformacyjny rok dla „rozeznania swojego powołania i pogłębienia wiary”. Chciał, by klerycy od najwcześniejszych lat poznawali codzienne życie parafii. Utworzył szkołę katedralną dla świeckich, służącą pogłębianiu chrześcijańskiej formacji ludzi pełniących odpowiedzialne funkcje w publicznym życiu Francji.
Do inicjatyw kard. Lustigera należały „misje miejskie”, które odbywają się na ulicach i w świątyniach miasta w tygodniu poprzedzającym dzień Wszystkich Świętych. Skierowane są one głównie do paryżan stojących z dala od Kościoła.
2 lutego 1983 r. Papież Jan Paweł II wyniósł go do godności kardynalskiej. 15 czerwca 1995 r. został wybrany na miejsce kard. Alberta Decourtray (który zmarł w 1994 r.) w poczet członków Akademii Francuskiej. 11 lutego 2005 r. ze względu na stan zdrowia Ksiądz Kardynał zrezygnował z kierowania diecezją.
Kard. Lustiger angażował się w działania na rzecz rechrystianizacji Europy. Uczestniczył w sesjach Światowego Synodu Biskupów w Watykanie, był członkiem sekretariatu generalnego Synodu. Na początku lat 90., podczas sesji specjalnej, poświęconej Kościołowi europejskiemu, pełnił funkcję prezydenta-delegata; brał również udział w II sesji specjalnej dla Kościoła europejskiego (1999).
Francuski Kardynał był uważany za osobę bardzo bliską Janowi Pawłowi II. Wielokrotnie pełnił funkcję osobistego wysłannika i doradcy, towarzyszył licznym papieskim podróżom (w tym do Polski - w 1983 r. razem z Papieżem i w styczniu 2005 r. - reprezentując go na uroczystościach 60-lecia wyzwolenia obozu Auschwitz-Birkenau). Był także orędownikiem dialogu z judaizmem. Często powtarzał, że Izrael jest korzeniem, na którym został zaszczepiony Kościół i dawał wyraz marzeniu, że kiedyś obie religie bardzo się do siebie zbliżą. Był autorem wielu książek, niektóre zostały wydane w Polsce.
Zmarł 5 sierpnia 2007 r. na chorobę nowotworową w szpitalu Maison Médicale Jeanne-Garnier w Paryżu. Jego ciało zostało wystawione w katedrze Notre Dame w Paryżu do 9 sierpnia. Wierni żegnali swojego pasterza w tej sławnej katedrze 10 sierpnia 2007 r.
„Królestwo Boże jest przedmiotem Nadziei. Oczekiwanie Królestwa jest światłem obecnym w historii, która nam się tak czy tak wymyka. (...) Chociaż zamysł Boga ukazuje mi się jako najwyższy akt miłości wobec wszystkich ludzi, pozostaje on tajemnicą, której nie potrafię uchwycić (...)” Oczekiwanie Królestwa Bożego jest oddaniem siebie w ręce Kogoś większego” - napisał w wywiadzie rzece zatytułowanym „Wybór Boga”. Dzisiaj kard. Jean-Marie Lustiger jest już całkowicie w tych rękach. Na pewno rozumie więcej z „tajemnicy miłości”.