Mamy okazję przyjrzeć się jej z bliska w Galerii Współczesnej Sztuki Sakralnej przy ul. Zamkowej w Kielcach. Od kwietnia prezentowana jest tu wystawa „Tadeusz Kantor. Między kościołem a synagogą. Szkic o pamięci”. Zgromadzono na niej szkice i rysunki artysty, elementy scenografii jego przedstawień.
Chociaż artysta już nie żyje, świat jego teatru zachował się na taśmach. Interesujący efekt uzyskano wykorzystując właśnie materiały archiwalne na nośnikach multimedialnych. Fragmenty m.in. „Umarłej klasy”, „Nigdy tu już nie powrócę”, na których pełnego ekspresji Kantora można zobaczyć pośród aktorów, przenoszą odbiorcę w świat jego sztuki.
Teatr „Cricot 2” zawsze był oryginalnym, niepowtarzalnym widowiskiem. Nowatorski pod każdym niemal względem Kantor wciągał widza, robiąc na scenie swoisty happening. Jego teatru nie można było odbierać na chłodno, stojąc na uboczu. „Przedstawienia Kantora były bardziej obrzędem, misterium wymuszającym na widzu głębokie przeżycie, nawet wstrząs - miały siłę katharsis. W jego teatrze symbole i postacie z przeszłości realizm i fikcja, życie i śmierć plączą się w jakimś swoistym dance macabre” - napisała Agnieszka Orłowska, kurator wystawy. Rysunki Kantora były inspiracją do scenografii, ale także często autonomicznymi dziełami.
Na tej wystawie widać również świat, którego już nie ma. Dwukulturowe Wielopole Skrzyńskie - rodzinne miasto artysty, gdzie obok kościoła stała synagoga, a dwie narodowości żyły od wieków razem. Ten świat unicestwiła II wojna światowa. Kantor przywołuje go w różnych przedstawieniach, budując tzw. klisze pamięci.
Teatr Kantora jest fenomenem na skalę światową - podkreślają znawcy jego twórczości. Własne doświadczenie życia w dwukulturowym miasteczku przełożył na różne języki i swoją sztukę uczynił czytelną i uniwersalną na wszystkich kontynentach. O swojej sztuce artysta wyraził się następująco: „Nie wierzę by sztuka mogła cokolwiek zmienić. Wobec potęgi cywilizacji, techniki, polityki, komunikacji - sztuka jest bezbronna. Sztuka ratuje tylko jednostki, nie społeczeństwa. Jednak wobec masowych ideologii, masowych zbrodni, wojen i masowych rewolucji - tylko sztuka może obronić małą jednostkę przed barbarzyństwem”.