Patronka kościoła

Imię Maryi czczone było najpierw w Hiszpanii, gdzie za zgodą Stolicy Apostolskiej od 1513 r. obchodzono święto Imienia Matki Zbawiciela. Największą popularność zyskało jednak w Polsce, Austrii i Niemczech. Jest bowiem związane ze zwycięstwem Jana III Sobieskiego pod Wiedniem w 1683 r. 12 września król wraz z wojskiem uczestniczył we Mszy św. na Kahlenbergu, przystąpił do Komunii św., a na sztandarach nakazał umieścić imię Maryi. Po zwycięskiej bitwie nad wyznawcami islamu papież Pius X w duchu wdzięczności ogłosił święto Imienia Maryi dla całego Kościoła. Początkowo obchodzone było w niedzielę po Narodzeniu Matki Bożej, a w 1911 r. zostało przeniesione na 12 września. Od 1960 r. ma rangę wspomnienia, które pomaga uczcić imię Maryi i właściwie odczytać jego znaczenie, a także uczyć się odpowiedzialności za losy Ojczyzny. 12 września w liturgiczne wspomnienie Najświętszego Imienia Maryi przypada odpust w noszącym to wezwanie kościele rektorackim w Częstochowie przy Alei Najświętszej Maryi Panny.

Trochę historii

Budowę kościoła rozpoczęto staraniem Sióstr Mariawitek w 1859 r. Trzy lata później został on poświęcony przez biskupa kujawskiego Michała Marszewskiego. Po powstaniu styczniowym pełnił nadal funkcję kościoła szkolnego. W latach 1901-1905 decyzją władz carskich był zamknięty. W okresie międzywojennym służył młodzieży gimnazjalnej i inteligencji, po II wojnie światowej (do 1984 r.) także młodzieży akademickiej. W latach 1957-88 był kościołem parafii pw. św. Stanisława Kostki. W latach 70. XX wieku ks. Wincenty Kochanowski (proboszcz parafii i rektor kościoła) zmodernizował prezbiterium: położył granitową posadzkę oraz wzniósł ołtarz i ambonę. Jego następca ks. Stanisław Gębka (proboszcz parafii) odnowił polichromię, drogę krzyżową oraz zmodernizował oświetlenie. W 1988 r. bp Stanisław Nowak w miejsce używanego czasowo tytułu Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny przywrócił wezwanie Najświętszego Imienia Maryi i funkcję kościoła rektorackiego, a rektorem mianował kanclerza kurii ks. Mariana Mikołajczyka. Jego staraniem niewielka świątynia w centrum miasta nieustannie zachowuje swoje piękno, np. dziedziniec wyłożony został granitową kostką i na dachu położono nową blachę ocynkowaną.
Kościół w III Alei Najświętszej Maryi Panny pełnił różne funkcje. Zawsze jednak pozostawał przestrzenią wolności, gdzie chętnie gromadziła się młodzież i inteligencja. Tak było przez lata, tak jest również dzisiaj. Ta niewielka świątynia z wizerunkiem Najświętszej Maryi Panny w ołtarzu głównym jest otwarta dla częstochowskich wspólnot. Jest obrazem Kościoła, który żyje, jest młody i zaangażowany. Otwartość na drugiego człowieka i chęć działania dla jego dobra to cecha wyróżniająca gromadzących się w tej świątyni. Słyszą tu słowa wzywające do dojrzałej wiary, miłości Ojczyzny i wracają do domu umocnieni na duchu.

Kościół wspólnot

„Wszystkie drogi Kościoła prowadzą do człowieka. Człowiek jest drogą Kościoła” (Jan Paweł II, Redemptor hominis), zatroskanego o dobro i wszechstronny rozwój wszystkich swoich dzieci. Temu celowi służą m.in. wspólnoty, w których wierni wypełniają swoje powołanie, a troszcząc się o siebie nawzajem i umacniając w trudnościach, uczą się odpowiedzialnej miłości Boga i bliźniego. Dlatego z radością jednoczą się oni na modlitwie i wspólnotowych spotkaniach. Wiele z nich ma miejsce w kościele rektorackim. W tym miejscu podczas Mszy św. abp Stanisław Nowak udzielił misji nadzwyczajnego szafarza Eucharystii. Posługa ta jest wyrazem służby Chrystusowi Eucharystycznemu i drugiemu człowiekowi, także cierpiącemu. Nadzwyczajni szafarze zostali bowiem posłani, aby nieść Komunię św. chorym do domu oraz pomagać kapłanom w udzielaniu jej podczas Liturgii, w której uczestniczy duża liczba wiernych. W „kościółku” na cyklicznych spotkaniach, pod duchową opieką bp. Antoniego Długosza, gromadzi się betelowska Wspólnota „Dzieci Bożych”, skupiająca osoby niepełnosprawne, ich rodziny i przyjaciół. Modlitwa i spotkania z ludźmi przeżywającymi podobne trudności dodają sił do ich przezwyciężania. Warto zaznaczyć, że jest to jedyno z niewielu miejsc w archidiecezji częstochowskiej, gdzie dzieci niepełnosprawne mogą przystąpić do I Komunii św. Tutaj także udzielany jest sakrament bierzmowania dorosłym. Wychodząc naprzeciw potrzebom wiernych, którzy pragną wspólnie modlić się, a następnie cieszyć spotkaniem z drugim człowiekiem, z okazji Dnia Matki, św. Mikołaja, świąt Bożego Narodzenia czy Wielkanocy Klub Inteligencji Katolickiej, Służba Zdrowia, Katolicka Szkoła Podstawowa i Gimnazjum przy ul. Górnej zapraszają na okolicznościowe spotkania do kościoła rektorackiego. Częstochowscy melomani spotykają się tu na koncertach w ramach Festiwalu „Gaude Mater” oraz występach grup artystycznych.
Spotkania po Mszy św. akademickiej wspominają z radością jako najpiękniejsze chwile życia członkowie dawnego duszpasterstwa akademickiego wraz ze swoim duszpasterzem ks. Ireneuszem Skubisiem. Pamiętają jak z wielkim zaangażowaniem i entuzjazmem remontowali piwnice pod Kurią, które ówczesny biskup Stefan Bareła przeznaczył na siedzibę duszpasterstwa. Pamiętają, lata komunistycznego zniewolenia i powstania „Solidarności”. Był to czas wielkiego zatroskania o losy Kościoła i Ojczyzny. W takim duchu rodziła się Niedziela, a niektórzy uczestnicy tych spotkań stali się jej pracownikami.

Miejsce modlitwy

Celem życia chrześcijanina jest podążanie śladami Chrystusa, a najlepszą przewodniczką na drogach wiary jest Maryja. Stając zatem na modlitwie i przyzywając Jej Imienia, człowiek uczy się dostrzegać Oblicze Boga w bliźnich oraz odkrywa znaczenie Eucharystii, która - jak powiedział Ojciec Święty Jan Paweł II - „została nam dana, aby całe nasze życie, podobnie jak życie Maryi, było jednym wielkim Magnificat” (Eccelesia de Eucharistia). Dlatego wszystkie spotkania w kościele rektorackim rozpoczynają się Mszą św. Stało się już tradycją, że w pierwszych dniach listopada sprawowana jest Liturgia w intencji zmarłych nauczycieli akademickich i pracowników częstochowskich wyższych uczelni. „Zaduszki profesorskie” jednoczą na wspólnej modlitwie tych, którzy kontynuują ich pracę i pasję: profesorów, pracowników administracji, studentów oraz osoby związane ze środowiskiem naukowym Częstochowy. W tym miejscu, pamiętając o obowiązku służby Bogu, Ojczyźnie i ludziom, modlą się również kombatanci i harcerze w intencji swych zmarłych kolegów oraz poległych w czasie II wojny światowej. Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej gromadzi się na obchodach rocznicy wybuchu powstania warszawskiego i utworzenia niepodległego państwa polskiego.
Ten jednonawowy, neogotycki kościół, usytuowany w centrum miasta, daje sposobność oderwania się od ulicznego zgiełku i spotkania z Bogiem w cichym wnętrzu. Choć nie odbywa się tu wieczysta adoracja, to jednak prawie zawsze można w kościółku zobaczyć osoby zatopione w modlitwie. Ten zwyczaj codziennego uwielbienia Boga za wstawiennictwem Maryi ma również swój świąteczny wymiar. Wierni gromadzą się tu na żarliwej modlitwie o przezwyciężenie podziałów w Tygodniu Powszechnej Modlitwy o Jedność Chrześcijan, o umiejętność naśladowania Jezusa w Tygodniu Duchowości Chrześcijańskiej, o dochowanie wierności Bogu w Dniu Modlitwy o Świętość Częstochowy i Regionu oraz o zrozumienie nauczania Jana Pawła II w czasie Dni Papieskich. Okolicznościowym modlitwom towarzyszą spotkania i wykłady.
Każdego roku w liturgiczne wspomnienie św. Franciszka Salezego wikariusz biskupi ds. mediów i redaktor naczelny Tygodnika Katolickiego Niedziela ks. inf. Ireneusz Skubiś zaprasza do kościółka osoby związane z prasą, radiem, telewizją i Internetem na Mszę św. sprawowaną w ich intencji. Tego dnia pracownicy Niedzieli, Radia Fiat i częstochowskich mediów jeszcze bardziej uświadamiają sobie, że ich zadaniem i powołaniem jest szukanie prawdy i odpowiedzialne jej przekazywanie. Tutaj również pracownicy i redaktorzy Niedzieli z całej Polski dziękowali Bogu za 75 lat istnienia pisma, a Mszę św. odprawianą w intencji Jana Pawła II transmitowała Telewizja Polonia.
Częstochowski kościół rektoracki jest też miejscem szczególnym dla neoprezbiterów, którzy w tym miejscu otrzymują pierwsze nominacje na parafie. Tutaj również wierni Częstochowy, którzy z różnych względów nie uczestniczyli w parafialnych rekolekcjach adwentowych czy wielkopostnych, mogą przygotować się do pełnego przeżywania świąt.