Gest łamania chleba, czyli dzielenia go na mniejsze kawałki, jest początkiem posiłku i zaproszeniem do niego. Taki gest spełniał ojciec rodziny w czasie żydowskich posiłków. Także Pan Jezus w czasie Ostatniej Wieczerzy łamał przaśny chleb, nad którym wypowiedział błogosławieństwo i dawał go uczniom do spożycia jako swoje Ciało (por. Mk 14,22; Mt 26,26). Stąd też w pierwszych wiekach chrześcijaństwa sprawowanie Mszy św. nazywano między innymi Łamaniem Chleba (por. Dz 2,42; 20,7-11). W pierwszych wiekach, kiedy używano we Mszy św. kwaszonego, codziennego chleba, jego łamanie było gestem praktycznym, koniecznym do tego, aby można było tym chlebem obdzielić wielu wiernych (por. 1 Kor 10,16-17). Od czasów średniowiecza w liturgii rzymskiej używa się do Komunii wiernych chleba niekwaszonego w kształcie małych krążków zwanych komunikantami. Do Komunii kapłana stosuje się większe hostie.
Obecne przepisy liturgiczne akcentują symboliczny sens gestu łamania chleba i przewidują używanie we Mszy św. hostii większych rozmiarów, tak aby można je było połamać na wiele części i rozdać przynajmniej pewnej liczbie wiernych (OWMR, 83). Jest też podane we Mszale usilne zalecenie, aby podczas każdej Mszy św. przynoszono do ołtarza te hostie (i komunikanty), które mają zostać konsekrowane do Komunii Świętej wiernych (OWMR, 73. 85). Taka praktyka jest bardziej stosowna i zgodna z symboliką liturgii, niż udzielanie wiernym Komunii Świętej z hostii konsekrowanych kilka dni wcześniej i przechowywanych w tabernakulum. Chodzi o to, aby wierni, także poprzez zewnętrzny obrzęd, mogli zauważyć, że uczestniczą przez Komunię Świętą w aktualnie sprawowanej Ofierze Chrystusa i Kościoła.
W wielu okolicznościach wierni mogą też przyjmować Komunię Świętą pod obiema postaciami: Chleba i Wina. Postać Wina mogą spożyć bądź przez picie z jednego kielicha (choć jest to niekiedy trudne i stwarza niebezpieczeństwo rozlania Krwi Pańskiej), bądź przez zamoczenie postaci Chleba w konsekrowanym Winie, czyli we Krwi Chrystusa. Taki sposób przyjmowania Komunii św. jest przewidziany między innymi we Mszy św. złączonej z chrztem osób dorosłych, z zawarciem związku małżeńskiego, we Mszy św. prymicyjnej (mogą tak przyjąć Komunię Świętą rodzice i najbliższa rodzina nowo wyświęconego księdza).
Kościół wierzy w prawdziwą i rzeczywistą obecność całego Chrystusa - z Ciałem, Krwią, duszą i Bóstwem także pod każdą postacią przyjmowaną oddzielnie. Gdy jednak przyjmujemy oddzielnie obie postacie, wyraźniejszy staje się dla nas symbol eucharystycznego posiłku: to, że wyraża on udział w Ofierze i Uczcie Nowego Przymierza Chrystusa z Kościołem oraz - że Komunia Święta jest przedsmakiem i zapowiedzią wiecznego szczęścia, jakie Pismo Święte przedstawia w obrazie uczty weselnej Baranka i Jego Oblubienicy, czyli społeczności zbawionych (por. Ap 19,9).