Kapitułę Kolegiacką Kampinosko-Bielańską pw. Pięciu Braci Męczenników powołał do życia 17 kwietnia 2003 r. Prymas Polski kard. Józef Glemp. Powstała ona dla uczczenia tysięcznej rocznicy męczeńskiej śmierci Pięciu Braci Eremitów z Międzyrzecza oraz dla upamiętnienia duchowych synów św. Romualda, którzy na Bielanach w Warszawie prowadzili życie pustelnicze, skupione przy dzisiejszym kościele Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny. Kapituła istnieje przy kolegiacie Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Lasku Bielańskim.
W założeniach ideowych Kapituły zapisano, że powinna ona pielęgnować duchowość benedyktyńską (św. Benedykt, św. Romuald). Głównym celem Kapituły, a także mającego przy niej powstać Bractwa Protektorów Świeckich, jest ewangelizacja środowiska uczelni katolickich. Dokonywać się to ma m.in. poprzez piękną liturgię Mszy św., recytację godzin liturgicznych, promocję piękna Kościoła powszechnego i lokalnego przez wystawy, koncerty, konferencje itp.
W skład Kapituły wchodzą trzy zespoły kanoników. Pierwszy tworzą kanonicy bracia (In ordine Fratrum). Są odpowiedzialni za programowanie działań Kapituły i Bractwa Świeckich. Należą do nich:
- Ks. dr Józef Górzyński - opat, czyli prepozyt Kapituły. Jest liturgistą, prefektem w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie i członkiem Rady Duszpasterskiej Archidiecezji Warszawskiej. Nazwa „opat” nawiązuje do zakonu benedyktyńskiego.
- Ks. dr Jan Krokos - kustosz Kapituły. Jest doktorem filozofii.
- Ks. dr Henryk Małecki - skarbnik Kapituły. Jest proboszczem parafii Matki Bożej Królowej Polski na Młocinach, dyrektorem ds. Katechizacji Archidiecezji Warszawskiej oraz członkiem Rady Duszpasterskiej Archidiecezji Warszawskiej.
- Ks. lic. Aleksander Seniuk - proklamator Kapituły. Jest specjalistą z zakresu historii Kościoła, dyrektorem Archiwum Archidiecezji Warszawskiej.
- Ks. Wojciech Drozdowicz - indulgencjarz Kapituły, czyli odpowiedzialny za udzielanie odpustów. Jest proboszczem parafii bł. Edwarda Detkensa na Bielanach.
Kapituła jest dość młoda. Średnia wieku kanoników braci wynosi 50 lat. Najstarszym z nich jest ks. Seniuk (53 lata), a najmłodszym ks. Górzyński (44 lata).
Drugi zespół Kapituły to Kanonicy Gremialni (In ordine Gremialium). Są to wybrani proboszczowie z okolicy Bielan i Puszczy Kampinoskiej, mający zadanie kształtować więź pomiędzy wiernymi tych stron, a kolegiatą i ośrodkami akademickimi na Bielanach. Do tego zespołu należą następujący księża:
- Ks. Maciej Cholewa, proboszcz parafii św. Franciszka z Asyżu w Izabelinie. Jest także członkiem Rady Duszpasterskiej Archidiecezji Warszawskiej.
- Ks. Tadeusz Jaworski, proboszcz Sanktuarium Matki Bożej Opiekunki Przyrody w Secyminie i rektor cmentarza w Palmirach.
- Ks. Konstanty Kordowski, proboszcz parafii Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Zaborowie. Pełni również funkcję duszpasterza myśliwych archidiecezji warszawskiej.
- Ks. dr Andrzej Kowalski, proboszcz parafii św. Rocha w Lipkowie, doktor obojga praw.
- Ks. Jan Kozicki, proboszcz parafii Matki Bożej Szkaplerznej w Kazuniu Polskim.
- Ks. Andrzej Tokarski, proboszcz parafii Narodzenia św. Jana Chrzciciela w Lesznie.
- Ks. Wiktor Wosławski, proboszcz parafii św. Wincentego Ferreriusza w Borzęcinie.
Średnia wieku kanoników gremialnych wynosi 54 lata. Najstarszym z nich jest ks. Kozicki (61 lat), a najmłodszym ks. Kowalski (47 lat).
Trzeci zespół Kapituły to kanonicy - protektorzy (Sectio Clericalis). Są to księża profesorowie lub inni, mający zadanie jednania do modlitwy i życia duchowego ludzi środowisk naukowych - uczniów, studentów i profesorów. Do tego zespołu należą następujący księża:
- Ks. lic. Eugeniusz Andrzejewski, wicerektor Archidiecezjalnego Seminarium Misyjnego „Redemptoris Mater, specjalista w zakresie teologii pastoralnej.
- Ks. prof. dr hab. Roman Bartnicki, rektor Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, biblista.
- Ks. Roman Indrzejczyk, proboszcz parafii Dzieciątka Jezus na Żoliborzu.
- Ks. dr Sławomir Kawecki, kapelan Kaplicy w Porcie Lotniczym na Okęciu.
- Ks. prof. Marek Kiliszek, proboszcz parafii św. Małgorzaty w Łomiankach.
- Ks. Kazimierz Olszewski, rezydent przy kościele rektorskim w Zakładzie dla Niewidomych w Laskach.
- Ks. dr Jarosław Piłat, dyrektor Archidiecezjalnego Męskiego Liceum Ogólnokształcącego na Bielanach, specjalista w zakresie teologii duchowości, moderator Ruchu Rodzin Nazaretańskich.
- Ks. prof. dr hab. Jan Sochoń, wykładowca UKSW i Wyższego Seminarium Duchownego w Warszawie.
- Ks. prof. dr hab. Marek Starowieyski, specjalista w zakresie literatury wczesnochrześcijańskiej, patrolog, duszpasterz ziemian.
Średnia wieku kanoników - protektorów wynosi 58 lat. Najstarszym z nich jest ks. Indrzejczyk (72 lata), a najmłodszym ks. Kawecki (43 lata).
Strój członków kapituły bielańskiej jest bardzo oryginalny. Stanowi go sutanna z obszywkami i pas zwyczajowy koloru fioletowo-czerwonego. Jako strój chórowy kanonicy zakładają białą komżę z delikatnym podbiciem fioletowym, pelerynę w odcieniu białym, ewentualnie z fioletową podbitką. Poza Mszą św. kanonicy mogą używać pierścienia.
Członkostwo w Kapitule powoduje wygaśnięcie przywileju noszenia rokiety i mantoletu. Z faktu obecności w Kapitule jej kanonicy nie używają również tytułu „prałat”.
Przy Kapitule tworzone jest Bractwo Protektorów Świeckich, które choć kanonicznie stanowić będzie odrębną inicjatywę, to jednak ma ściśle współdziałać z Kapitułą w wypełnianiu jej zadań statutowych. Ustanowiono również 5 dni w roku, które określono jako święta kapitulne. Są to: piątek po Środzie Popielcowej, uroczystość Zesłania Ducha Świętego, uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, drugi piątek września z nabożeństwem na cmentarzu w Palmirach oraz liturgiczne wspomnienie Pięciu Braci Męczenników 13 listopada.