Subkonto w ZUS to mechanizm odgrywający istotną rolę w budowaniu emerytury docelowej i w zabezpieczeniu interesów osoby ubezpieczonej. Każda osoba ubezpieczona posiada indywidualne konto w ZUS, na którym zapisywane są wszystkie składki na ubezpieczenie emerytalne. W ramach tego konta funkcjonuje subkonto, które obejmuje środki wydzielone. Różnica polega na tym, że środki z subkonta podlegają innym zasadom dziedziczenia i wypłat niż pozostałe części konta.

Środki na subkoncie pochodzą z takich źródeł jak:

– 5% składki emerytalnej, która do 2011 r. była przekazywana do OFE (środki z obniżenia składki do OFE);

– 51,5% wartości środków przekazanych przez OFE i umorzonych na rachunku ubezpieczonego jednostek rozrachunkowych zgodnie ze stanem na dzień 31 stycznia 2014 r. (środki z umorzenia obligacji w OFE);

– środki odpowiadające wartości umorzonych przez OFE jednostek rozrachunkowych związane z ukończeniem przez ubezpieczonego wieku niższego o 10 lat od progu emerytalnego (środki z suwaka OFE).

W momencie osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego (60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn) status subkonta ulega zupełnej zmianie. Odbywa się integracja wszystkich zgromadzonych tam środków z kontem głównym w celu przeprowadzenia ostatecznej kalkulacji wysokości dożywotniej emerytury.

Pieniądze te są własnością danej osoby i w odróżnieniu od środków na indywidualnym koncie w ZUS podlegają podziałowi m.in. w przypadku: unieważnienia małżeństwa, rozwodu małżonków, ustania wspólności majątkowej w trakcie trwania małżeństwa albo umownego wyłączenia lub ograniczenia wspólności ustawowej między osobą mającą subkonto ZUS a jej współmałżonkiem, śmierci osoby będącej właścicielem subkonta w ZUS.

Nie zawsze po śmierci ubezpieczonego rodzina ma prawo do dziedziczenia środków zapisanych na subkoncie w ZUS. Jeśli zmarły skończył 65 lat i miał przyznaną emeryturę docelową, to wypłata tych środków nie przysługuje. Osoby uposażone mogą wówczas otrzymać jednorazowe świadczenie pieniężne, tj. wypłatę gwarantowaną, ale tylko wtedy, gdy nie minęły 3 lata od pobrania pierwszej emerytury docelowej przez zmarłego. Po 3 latach pobierania emerytury wypłata gwarantowana nie będzie już wypłacana.

W przypadku śmierci środki są wypłacane osobom wskazanym przez zmarłego lub spadkobiercom. Połowa środków zgromadzonych na subkoncie w ZUS i OFE w okresie trwania wspólności majątkowej przekazywana jest na subkonto i rachunek w OFE współmałżonka (brak wypłaty gotówkowej). Pozostała część dzielona jest między osoby wskazane przez niego za życia, a w przypadku ich braku środki te wchodzą w skład spadku.?