W ramach tego procesu 16 maja odbyły się warsztaty szkoleniowe dla liderów dekanalnych, którzy w przyszłości będą odpowiedzialni za prowadzenie spotkań synodalnych w parafiach i dekanatach. Spotkanie było kolejnym etapem drogi synodalnej, mającej pomóc wspólnocie Kościoła spojrzeć na siebie z nowej perspektywy, nazwać najważniejsze wyzwania i wyznaczyć kierunki dalszego działania. Uczestnicy poznawali zasady synodalności oraz uczyli się prowadzenia tzw. rozmowy w Duchu, która ma stać się jednym z podstawowych narzędzi pracy w parafiach.

W wydarzeniu zorganizowanym w Wydziale Katechetycznym Kurii uczestniczyli duchowni oraz świeccy liderzy odpowiedzialni za prowadzenie i koordynowanie prac synodalnych na poziomie dekanatów i parafii. Warsztaty poprowadził Zespół Towarzyszenia Synodalnego Instytutu Statystyki Kościoła Katolickiego, którego członkowie dzielili się zarówno doświadczeniem duszpasterskim, jak i refleksją teologiczną nad procesem synodalnym.

Jednym z prelegentów był Mateusz J. Tutak, socjolog, teolog pastoralista i pedagog, zajmujący się rolą świeckich w Kościele oraz młodzieżą. W wystąpieniu podkreślał wyjątkowy charakter przemian dokonujących się obecnie w diecezji sosnowieckiej. – Zostaliśmy zaproszeni przez księdza biskupa do towarzyszenia diecezji, która przeżywa dziś najgłębszą przemianę w Polsce. To wyjątkowa możliwość, by znaleźć się tak blisko miejsca, w którym w wyraźny i zdecydowany sposób działa Duch Święty. Nie będzie przesadą stwierdzenie, że cały Kościół w Polsce przygląda się procesowi dokonującemu się w diecezji, a my możemy uczestniczyć w nim niemal z samego centrum tej przemiany – mówił.

Przemianę tę nazywał synodem. Dodał, że synodalność stanowi dziś najlepszą drogę odnowy Kościoła. – Chodzi nie tylko o współpracę, lecz także o dzielenie się doświadczeniem i wzajemne wsparcie w budowaniu nowej kultury oraz nowego stylu działania – stylu synodalnego. Jest on całościową propozycją realizacji postanowień Soboru Watykańskiego II. Sobór nie tylko dostrzegł, jak głęboko zmienił się współczesny świat, lecz także wskazał, w jaki sposób Kościół powinien odnaleźć się w tej nowej rzeczywistości. Kościół musi dziś odpowiedzieć na rosnący dystans wobec instytucji, na podziały obecne zarówno poza nim, jak i wewnątrz wspólnoty wierzących, a także na trudności związane z misją ewangelizacyjną, której celem jest doprowadzenie człowieka do wolnego wyboru wiary – mówił Mateusz J. Tutak.

Istotnym elementem warsztatów była także praktyka tzw. rozmowy w Duchu, czyli formy spotkania opartej na modlitwie, wzajemnym słuchaniu i otwartości na działanie Ducha Świętego. Organizatorzy podkreślali, że właśnie taka forma dialogu może stać się fundamentem nowego stylu funkcjonowania wspólnot kościelnych. – Podczas spotkań będziemy doświadczać rozmowy w Duchu. Naszym marzeniem jest, abyście stali się ambasadorami takiego sposobu bycia Kościołem – opartego na spotkaniu, wzajemnym słuchaniu i autentycznym dialogu we wspólnocie – podkreślano podczas spotkania.

O teologicznym wymiarze synodalności mówił ks. Tomasz Wielebski, teolog pastoralista, kierownik Katedry Prakseologii Pastoralnej i Organizacji Duszpasterstwa WT UKSW. W wystąpieniu zwracał uwagę, że proces synodalny nie może ograniczyć się jedynie do tworzenia dokumentów. – Nie chodzi tylko o wypracowanie dokumentów, które mają być później wprowadzane w życie. A potem odłożymy dokumenty na półkę. Proszę zobaczyć, już w procesie wypracowywania dokumentów mamy uczyć się współodpowiedzialności. Podkreśla się, że styl synodalny ma przede wszystkim wiązać się ze słuchaniem Słowa Bożego. Mamy starać się usłyszeć, co mówi Duch Święty do nas i czego od nas oczekuje w kontekście odnowy życia Kościoła – mówił ks. Wielebski.

Wskazał, że nie chodzi o subiektywne pomysły na odnowę Kościoła, tylko o to, co mówi Duch do Kościoła. – Co z tego wszystkiego wynika dla nas? Już o pewnych rzeczach mówiłem, ale chcę je jeszcze bardziej podkreślić. Pierwsza kwestia: przez sakrament chrztu każdy z nas został włączony do Kościoła. Otrzymaliśmy specyficzne powołania i charyzmaty – mówił.

Kapłan zwrócił również uwagę na rolę parafii jako miejsca budowania autentycznej wspólnoty wierzących. – Parafia jest miejscem, w którym uczymy się żyć jak uczniowie Chrystusa. Dlatego tak ważnym elementem jej budowania są braterskie relacje, doświadczenie wspólnoty w różnorodności powołań i pokoleń, a także otwartość na różne charyzmaty, sposoby działania i kompetencje. Wszystko to służy tworzeniu konkretnej, żywej wspólnoty. Warto zwrócić uwagę na to, że wielu osobom – na skutek różnych doświadczeń – parafia kojarzy się z czymś biurokratycznym i odległym. Tymczasem jej istotą jest stawanie się wspólnotą ludzi zjednoczonych w wierze i relacji z Bogiem. Kościoła nie można bowiem rozumieć wyłącznie w sposób teoretyczny czy instytucjonalny. Wiarę i Kościół trzeba przeżywać oraz doświadczać we wspólnocie – podkreślał ks. Wielebski.

Warsztaty dla liderów dekanalnych pokazały, że synod w diecezji sosnowieckiej ma być nie tylko wydarzeniem organizacyjnym, ale przede wszystkim drogą duchowej i wspólnotowej odnowy. Uczestnicy wracali do parafii z konkretnymi narzędziami do prowadzenia spotkań synodalnych, ale także z przekonaniem, że przyszłość Kościoła buduje się poprzez słuchanie, dialog i współodpowiedzialność wszystkich wiernych.

Drugą część warsztatów dla liderów dekanalnych poświęcono praktycznemu przygotowaniu moderatorów do prowadzenia spotkań synodalnych w parafiach i dekanatach. Uczestnicy poznawali metodę tzw. rozmowy w Duchu, która ma stać się jednym z podstawowych narzędzi pracy synodalnej w diecezji. Podstawy tej metody przedstawił Michał Grzeca, przewodniczący Zjednoczenia Apostolstwa Katolickiego w Polsce, trener kompetencji miękkich. Prelegent podkreślał, że synodalność nie jest jedynie sposobem organizacji spotkań, ale przede wszystkim szkołą słuchania, rozeznawania i wspólnego podejmowania odpowiedzialności za Kościół.