BIAŁORUŚ
Aresztowano proboszcza

Reżim Łukaszenki prześladuje katolików. Jeszcze przed Wielkanocą osadzono w areszcie ks. Anatola Parachniewicza, proboszcza parafii w Olkowiczach w rejonie wilejskim. Nie wiadomo, jakie zarzuty mu postawiono ani gdzie jest przetrzymywany, choć wierni obawiają się, że przebywa w areszcie KGB. W takim przypadku możliwe są zarzuty o popełnienie przestępstw przeciwko państwu. Mógł przykuć uwagę władz po tym, jak uczestniczył w przyjęciu z okazji Święta Konstytucji 3 maja w Ambasadzie RP w Mińsku. Kontakty z polskimi instytucjami były już wykorzystywane jako pretekst do represji. 65-letni ks. Parachniewicz posługuje w Olkowiczach od 2007 r. Znany jest jako opiekun lokalnego dziedzictwa. Przy kościele stworzył niewielkie muzeum, w którym zgromadził m.in. XVIII-wieczne ornaty, kolekcję białoruskich ręczników ludowych oraz stare księgi. Po zatrzymaniu duchownego i przeszukaniu kościół w Olkowiczach był przez pewien czas zamknięty. Posługę tymczasowo pełni ksiądz dojeżdżający z innej parafii. /w.d.

POSTĘPY POSTĘPU
Promują śmierć

Socjalistyczny rząd Pedro Sáncheza w Hiszpanii chce wpisać – wzorem Francji – prawo do zabijania dzieci poczętych do konstytucji. W Hiszpanii ta praktyka jest szeroko rozpowszechniona i zbiera co roku obfite żniwo – ok. 100 tys. zabitych dzieci. Decyzja w tej sprawie zapadła na posiedzeniu rządu Sáncheza. Na przeszkodzie może stanąć parlament. Bez wsparcia Partii Ludowej (Partido Popular) prawdopodobnie nie da się przeforsować pożądanej przez aborcjonistów zmiany. Sánchez przewiduje, że Partia Ludowa będzie przeciwna jego propozycji. Zagroził, że będzie forsował ideologię aborcjonizmu inną drogą, tak by zabezpieczyć swobodę zabijania dzieci nienarodzonych w szpitalach czy przychodniach w całym kraju. Przewodniczący Konferencji Episkopatu Hiszpanii abp Luis Argüello zwrócił uwagę na zupełny absurd takich pomysłów: dzieci rodzi się coraz mniej, naród wymiera, a premier chce zapewnić dostępność dzieciobójstwa prenatalnego! Arcybiskup dodał, że aborcja nigdy nie może być prawem, a rządowa propozycja promuje śmierć. /J.K.

TĘDY DROGA
Blokada dostępu

Grecja przygotowuje się do zablokowania od nowego roku dostępu do platform społecznościowych dla osób poniżej 15. roku życia. Konserwatywny premier Kyriakos Mitsotakis powiedział, że dzieci, które spędzają dużo czasu przed ekranami, są narażone na rosnącą presję wynikającą z ciągłych porównań i komentarzy on-line. Dodał, że rozmawiał z wieloma rodzicami, według których ich dzieci spędzające długie godziny z telefonem mają problemy ze snem oraz łatwo wpadają w stany lękowe. Znaczna większość Greków popiera wprowadzenie takiego zakazu. Rząd Mitsotakisa wprowadził już zakaz korzystania z komórek w szkołach i stworzył platformy kontroli rodzicielskiej, które mają na celu ograniczanie czasu spędzanego przez nastolatków przed ekranem. Grecja będzie jednym z pierwszych krajów, które podejmą taką inicjatywę. W 2025 r. dostęp do social mediów dla osób poniżej 16. roku życia zablokowała Australia. W Europie w kilku państwach, m.in. we Francji i w Hiszpanii, pracuje się nad podobnymi zakazami. /J.K.

SĄDOWNICTWO
Ślubowanie bez prezydenta

Trwa destrukcja sądownictwa. Kolejną jej fazę otworzyło spotkanie, podczas którego cztery osoby wybrane przez zdominowany przez koalicję 13 grudnia Sejm na sędziów Trybunału Konstytucyjnego złożyły ślubowanie, tyle że w wadliwy sposób. Choć padło stwierdzenie, że jest ono składane wobec Prezydenta RP, na miejscu Karola Nawrockiego nie było. Dodatkowo sytuację komplikuje to, że na spotkaniu były i wadliwe ślubowanie składały także dwie osoby, które złożyły wcześniej właściwe ślubowanie w Pałacu Prezydenckim.

Apetyty koalicji rządzącej na przepchnięcie rekomendowanych przez siebie sędziów ostudził dodatkowo prezes Trybunału Konstytucyjnego Bogdan Święczkowski, który spotkał się ze wszystkimi wybranymi przez Sejm sędziami. Jak podkreślił, sędziowie, którzy 1 kwietnia złożyli ślubowanie przed prezydentem Karolem Nawrockim, otrzymali swoje gabinety, wskazane sprawy i będą mogli zacząć pracę. Inaczej ma się sprawa z czworgiem pozostałych sejmowych nominatów. – Spotkałem się z każdym z nich indywidualnie. Przekazałem, że niestety nie mogę uznać, iż nawiązali stosunek służbowy sędziego TK, albowiem nie zostałem poinformowany przez prezydenta o tym, że złożyli ślubowanie – tłumaczył Święczkowski.

Prezes zwrócił uwagę, że prezydent nie odmówił odebrania ślubowania od czworga spośród sześciorga wybranych sędziów. Sprawa, z uwagi na nieprawidłowości procedury wyboru, wymaga dalszych analiz i wyjaśnień. Teraz – dodajmy – skomplikowała się jeszcze bardziej. /w.d.

CZYTELNICTWO
Co drugi czytelnik

W ubiegłym roku 41% Polaków przeczytało przynajmniej jedną książkę. To chyba najbardziej optymistyczny wniosek z badań Biblioteki Narodowej „Stan czytelnictwa w Polsce w 2025 roku”. Wygląda na to, że przeczytanie jednej książki przez mniej niż połowę rodaków to osiągnięcie. Częściej czytają kobiety. Jako czytelnicy deklaruje się 47% kobiet i 34% mężczyzn. Aż 19% respondentów badania jako główne źródło książek podało biblioteki publiczne, a 6% – biblioteki szkolne. Raport Biblioteki Narodowej wskazuje, że rzadziej kupujemy książki w księgarniach. Robiło to 43% czytelników i jest to wynik o 7% niższy od tego z 2024 r., i najniższy od 3 lat. W prowadzonych badaniach Biblioteki Narodowej audiobooki są ignorowane, gdyż słuchanie – według twórców raportu – nie jest formą czytelnictwa. Jednocześnie w 2024 r. w Empik Go, jednej z największych w Polsce aplikacji do czytania/słuchania książek, e-booki odpowiadały za 49% „konsumowanych treści”, podczas gdy audiobooki – za 51%. /J.K.

KAUCJE
Zarabiają na butelkach

Członkowie Konfederacji domagają się zniesienia systemu kaucyjnego. Jak twierdzą, system jest absurdalny i robi z Polaków śmieciarzy. – System faworyzuje operatorów, którzy czerpią miliardowe zyski z tego, żeby ten system właśnie nie działał, żeby Polacy przychodzili po 50 gr i wkładali te butelki do systemu, do często niedziałających automatów – powiedział Wojciech Machulski, rzecznik Konfederacji. Z kolei poseł Witold Tumanowicz zaznaczył: – Wiemy też, że ostatecznie ten system mógł działać dużo lepiej, bo wcześniej firmy śmieciowe i tak już odzyskiwały ten plastik bardzo dobrze, a tu mamy do czynienia z sytuacją, z której minister klimatu i środowiska zrobiła taki dodatkowy system, który faworyzuje swoich. Dość systemu kaucyjnego, dość tego typu zasad, które faworyzują firmy.

System kaucyjny polega na tym, że do napojów w plastikowych butelkach (do 3 l) i metalowych puszkach (do 1 l) doliczana jest kaucja 50 gr, którą można odzyskać po oddaniu niezgniecionego opakowania. /J.K.

ROZWODY
Na wyciągnięcie ręki

Koalicja Obywatelska chce ułatwić rozwody. Senat poparł nowelizację Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, która wprowadza nowe zasady. Opracowana przez resort sprawiedliwości nowelizacja daje możliwość anulowania aktu małżeństwa w drodze czynności przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego. To ten urzędnik ma się zajmować weryfikacją faktu spełniania prawnych przesłanek rozwodu pozasądowego i dokonać aktualizacji właściwych wpisów w rejestrze stanu cywilnego. Rozwód w takim trybie będą mogły otrzymać tylko małżeństwa cywilne, które nie mają wspólnych małoletnich dzieci. Według wiceministra sprawiedliwości Sławomira Pałki, proponowane zmiany mają na celu... odciążenie sądów, a wśród ich atutów ma być łatwy dostęp do urzędów stanu cywilnego. Z takiego rozwiązania miałyby skorzystać tylko pary, które są minimum rok po ślubie, nie mają dzieci i są przekonane, że chcą się rozstać, co ma być zabezpieczeniem przed... pochopnymi i nieprzemyślanymi decyzjami. /J.K.