Dwa cenne dzieła sakralne odzyskały dawny blask. Prezentacja odrestaurowanych obiektów gotyckich: tryptyku Świętej Rodziny ze Szczepanowa i rzeźby św. Marii Magdaleny z Olszówki odbyła się w Muzeum Diecezjalnym w Tarnowie.

Dla kolejnych pokoleń

Dzięki przeprowadzonym pracom zabytkowe dzieła przetrwają dla kolejnych pokoleń. Tak o odnowionej rzeźbie i tryptyku mówi dyrektor Muzeum Diecezjalnego ks. dr Piotr Pasek: – Ta rzeźba ma dużą wartość artystyczną, bo jest przykładem sztuki gotyckiej. To wyjątkowa kolorystyka, finezyjna poza przedstawionej postaci. Dzięki konserwacji możemy po 500 latach zobaczyć, jak kiedyś wyglądała ta rzeźba w przestrzeni sakralnej. Podobna historia jest z tryptykiem, który ma bardzo wysoką wartość historyczną, dokumentalną i ewangelizacyjną. Tryptyk wpisuje się w program ikonograficzny związany z Niepokalanym Poczęciem Najświętszej Maryi Panny.

Podczas wernisażu, na którym zaprezentowano odrestaurowane obiekty, omówione zostały szczegóły prac konserwatorskich przy rzeźbie oraz przy tryptyku Świętej Rodziny ze Szczepanowa, datowanym na pierwszą połowę XVI wieku. To fundacja rycerska rodu Melsztyńskich (herbu Leliwa). W dolnej części malowidła uwieczniono nawet postać fundatora – Jana Melsztyńskiego. Dzieło pierwotnie zdobiło parafialny Kościół św. Stanisława BM i św. Marii Magdaleny w Szczepanowie.

Przed rozpoczęciem prac stan tryptyku był alarmujący. – Drewniane podobrazie zostało mocno osłabione przez drewnojady, a liczne ubytki zaprawy i warstwy malarskiej zniekształcały odbiór wizualny dzieła – informuje ks. Pasek. – Ponadto dawne, niefachowe naprawy doprowadziły do pociemnienia i zżółknięcia powłok, a odwrocie środkowej części było zamalowane białą farbą.

Domknięcie projektu

Celem konserwacji było nie tylko ustabilizowanie struktury obiektu, ale przede wszystkim odsłonięcie pierwotnej gotyckiej warstwy malarskiej. Dzięki usunięciu brudu, pociemniałych werniksów i przemalowań zwiedzający będą mogli znów podziwiać oryginalną, nasyconą kolorystykę dzieła. W procesie renowacji wykorzystano nowoczesne technologie, w tym analizę MA-XRF (makroskopową fluorescencję rentgenowską). To nieinwazyjne badanie pozwoliło konserwatorom „zajrzeć” pod wierzchnie warstwy, poznać skład pierwiastkowy użytych materiałów i odkryć ewentualne zmiany kompozycyjne bez ryzyka uszkodzenia zabytku.

Prezentacja tryptyku była domknięciem projektu, w ramach którego do Muzeum Diecezjalnego w Tarnowie powróciła już wcześniej późnogotycka rzeźba św. Marii Magdaleny z Olszówki, datowana na koniec XV wieku. W trakcie prac konserwatorskich rzeźba została oczyszczona z zabrudzeń i późniejszych, zmieniających jej wygląd przekształceń, ustabilizowano jej stan techniczny oraz wyeksponowano oryginalną gotycką warstwę malarską i dekorację pozłotniczą. Rzeźba jest dostępna na wystawie stałej w Galerii Sztuki Średniowiecznej.

Projekt konserwatorski został zrealizowany dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury (program „Wspieranie działań muzealnych”) w kwocie 124 440 zł, przy udziale środków własnych Kurii Tarnowskiej.