I my też świetnie wiemy, że dziś Gruzja, jutro Ukraina, pojutrze kraje bałtyckie, a później może i czas na mój kraj, na Polskę!” – powiedział śp. prezydent Lech Kaczyński w Tbilisi w czasie historycznego wystąpienia 12 sierpnia 2008 r. Z perspektywy 16 lat echo słów polskiego prezydenta brzmi jak geopolityczne proroctwo. Lech Kaczyński w kwestii Gruzji, Ukrainy postawił w 100 procentach trafną diagnozę, bo przecież rozpoczęta w 2014 r. wojna na Ukrainie oraz pełnoskalowy atak militarny w 2022 r. są kolejnymi etapami reaktywacji dawnego moskiewskiego imperium. Gruzja, Ukraina i cała Europa Środkowo-Wschodnia to system naczyń połączonych. Im więcej jest państw silnych i niepodległych wobec Moskwy, tym większe jest bezpieczeństwo Polski. – Zainwestowaliśmy bardzo dużo w Gruzję, bo chodzi o nasze bezpieczeństwo. W naszym interesie jest, by Rosja została otoczona stabilnymi i suwerennymi państwami, których władza jest niezależna od Moskwy – mówi Wojciech Górecki, główny specjalista w Zespole Turcja, Kaukaz i Azja Centralna z Ośrodka Studiów Wschodnich.

Podobnie jak na Ukrainie

Po upływie 21 lat od rewolucji róż i 16 lat od zbrojnego ataku Rosji na Gruzję wpływy Władimira Putina znów umacniają się w Tbilisi. Założona przez miliardera Bidzinę Iwaniszwilego partia Gruzińskie Marzenie przez wiele lat opowiadała się za kursem ku integracji z Unią Europejską i NATO. Kurs rządu Gruzińskiego Marzenia zmieniał się stopniowo po ataku Rosji na Ukrainę. Wiosną 2024 r. przyjęto ustawę o „zagranicznych agentach”, która jest kalką z ustawodawstwa rosyjskiego, a teraz, tuż po wyborach, zawieszono negocjacje akcesyjne z UE. – Pierwsza jesienna fala protestów przelała się po październikowych wyborach, których nie uznały pani prezydent Salome Zurabiszwili oraz cała gruzińska opozycja. Moim zdaniem, Gruzińskie Marzenie wygrałoby te wybory, ale może nie aż w takiej skali – 54% poparcia. Największe oburzenie wywołała jednak decyzja premiera Irakliego Kobachidzego o tym, że negocjacje z UE zostają wstrzymane aż do końca 2028 r. – mówi Wojciech Górecki.

Gruzińskie Marzenie chce rządzić już czwartą kadencję mimo protestów ulicy, sprzeciwu pani prezydent i opozycji oraz licznych zastrzeżeń obserwatorów OBWE. Sytuacja pod wieloma względami jest więc podobna do tego, co wydarzyło się w latach 2013-14 na Ukrainie. Odstąpienie od negocjacji z UE było przyczyną masowych protestów tzw. Euromajdanu, obalenia władzy i ucieczki prezydenta Wiktora Janukowycza do Rosji, a także pierwszego etapu wojny i aneksji Krymu.

Salome Zurabiszwili wspiera protestujących i sama dołącza do demonstracji. Pierwszego dnia protestów zwróciła się do policji z pytaniem, komu służą: Rosji czy Gruzji. – Rosyjskie władze gratulują liderom partii Gruzińskie Marzenie, które dziś nazywamy gruzińskim koszmarem – powiedziała.

Ideologia LGBT wspiera Putina

Potencjał do dalszych protestów jest duży, bo za integracją z UE i NATO opowiada się aż 80% Gruzinów. Nagły zwrot akcji w tej sprawie po wyborach sprawia, że ludzie czują się oszukani. – Gruzińskie Marzenie wygrywało wybory obietnicą dalszego kursu na Zachód, ale jednocześnie obiecywało pokój z Rosją. Oskarżali opozycję, że ta może wprowadzić Gruzję w wojnę, a jednocześnie wprowadzali zmiany, które cementowały ich władzę – uważa Krzysztof Strachota, ekspert Ośrodka Studiów Wschodnich.

Gruzja pod rządami Gruzińskiego Marzenia odmawiała przystąpienia do międzynarodowego reżimu sankcji przeciwko Rosji i często krytykowała władze Ukrainy. Analitycy wskazują także na łagodne posunięcia Kremla, mające na celu wsparcie rządu w Tbilisi w okresie poprzedzającym wybory, które rodzą obawy, że największa formacja polityczna powraca w orbitę wpływów Moskwy. Co ciekawe, proces ten jest stymulowany także przez skrajnie ideologiczną agendę Unii Europejskiej, bo Gruzińskie Marzenie mogło zyskać na popularności, wprowadzając np. ustawę anty-LGBT. Putinowi o wiele trudniej byłoby straszyć zgniłym Zachodem i upadającą cywilizacją UE, gdyby Bruksela nie promowała tak ostro ideologii LGBT i gender. – Paradoksem tego mechanizmu jest fakt, że to sama UE daje rosyjskiej propagandzie paliwo do „straszenia Zachodem”. Mieszkańcy Gruzji, dumni ze swojego niemal 1700-letniego statusu drugiego chrześcijańskiego państwa w historii, sprzeciwiają się rewolucji obyczajowej, czego wyrazem była przyjęta 17 września ustawa o wartościach rodzinnych i ochronie małoletnich. Unijna propaganda LGBT+ jest przez nich postrzegana jako atak na te wartości – mówi mec. Nikodem Bernaciak, który z ramienia Ordo Iuris był obserwatorem wyborów w Gruzji.

Imperialna układanka

Prezydent Gruzji nie uznaje wyborów, posłowie opozycji nie przyjęli mandatów, a ulice prawie wszystkich większych miast roją się od demonstrantów. Choć kadencja Salome Zurabiszwili kończy się 14 grudnia, to jednak pani prezydent zapowiedziała, że w obecnej sytuacji nie ustąpi z urzędu, bo nowy parlament jest nielegalny i nie ma uprawnień do wyznaczenia jej następcy. – Pilnie wzywam naszych partnerów i tych, którzy chcą zapobiec pogłębieniu się kryzysu i destabilizacji: to czas na silny nacisk na partię rządzącą, która spycha kraj na skraj przepaści! Nie spóźnijcie się! – apeluje.

Mimo prozachodnich preferencji gruzińskiego społeczeństwa sytuacja wygląda pod wieloma względami gorzej niż w czasie inwazji w 2008 r., gdy Putin dopiero zaczynał odbudowę swych wpływów w postsowieckiej przestrzeni geopolitycznej. Dziś Moskwa rośnie w militarną siłę, a pogrążona w kryzysie i militarnej bierności Europa niewiele ma do zaoferowania. Niewielka Gruzja schodzi także na dalszy plan polityki USA, które zajęte są rywalizacją z wielkimi Chinami.

Zła sytuacja na ukraińskim froncie powoduje strach przed odradzającym się imperium rosyjskim w byłych państwach ZSRR. Putin ma już całkowicie podległą Białoruś, niszczy biologicznie i mentalnie hardych Ukraińców, którzy na fali niezadowolenia też mogą kiedyś wybrać spolegliwą wobec Rosji władzę. Jeśli Moskwa podporządkuje Gruzję i przynajmniej zneutralizuje Ukrainę, to wróci do żądań z grudnia 2021 r. o demilitaryzacji państw, które przystąpiły do NATO w 1997 r., czyli m.in. krajów bałtyckich oraz Polski. Zaproponuje wycofanie wszystkich sił Sojuszu z Polski, wprowadzi zakaz dla zaawansowanych systemów przeciwrakietowych oraz jakichkolwiek ćwiczeń wojsk międzynarodowych na wschód od Wisły.