CZARNOGÓRA, MOŁDAWIA
Rezygnują z Rosji

Zakaz emisji obejmujący dwadzieścia kanałów rosyjskiej telewizji wszedł w życie w Czarnogórze. Wśród zabronionych kanałów znalazły się m.in.: Rossija 1, Sputnik, RT w sześciu wersjach językowych czy REN TV. „Decyzja (...) przewiduje zakaz nadawania lub umożliwiania, ułatwiania lub innego udziału w rozpowszechnianiu treści wymienionych podmiotów, zarówno w telewizji, jak i internecie” – zaznaczyły władze tego kraju. Rząd w Podgoricy podjął tę decyzję w związku z działaniami Federacji Rosyjskiej na Ukrainie. Za naruszenie zakazu przewidziana jest kara w wysokości od 1 tys. do 40 tys. euro. – Krok Czarnogóry to nic innego jak wrogi akt cenzury – powiedziała rzeczniczka rosyjskiego MSZ Maria Zacharowa, zapowiadając „asymetryczną odpowiedź”. W następstwie rosyjskiej inwazji na Ukrainę Czarnogóra dołączyła do nakładanych na Moskwę międzynarodowych sankcji i wydaliła z kraju wielu rosyjskich dyplomatów.

Parlament Mołdawii planuje przyjęcie przepisów wykluczających używanie języka rosyjskiego w działalności legislacyjnej. Zmiany zostaną wprowadzone przed referendum unijnym, które będzie zorganizowane w październiku. Obecnie przepisy mołdawskiego prawa nakazują, by każdy projekt ustawy składany w parlamencie był przedstawiany w językach rumuńskim i rosyjskim. Protestują prorosyjskie partie. Lider partii Zwycięstwo Ilan Szor podkreślił, że obecny kurs rządu w Kiszyniowie, a w szczególności zbliżanie się do struktur Unii Europejskiej, doprowadzi do upadku kraju. Według niego, polityka przystąpienia Mołdawii do Unii Europejskiej jest marchewką, za którą kryje się utrata suwerenności Mołdawii.
j.k.

LEGION UKRAIŃSKI
Ramię w ramię

Minister obrony Ukrainy Rustem Umierow wezwał wszystkich Ukraińców w Europie do przyłączenia się do Legionu Ukraińskiego – specjalnej jednostki ochotniczej, która będzie się szkolić w Polsce i polskie władze zapowiedziały tworzenie jednostki, wskazując na postanowienia kontrowersyjnej umowy o współpracy w zakresie bezpieczeństwa między Ukrainą a Polską. „Ta inicjatywa pokazuje niezachwiane wsparcie i solidarność naszych europejskich partnerów, a także gotowość do stanięcia ramię w ramię z Ukrainą. (...) Wasz wkład jest nieoceniony w naszej walce o wolność i niepodległość. Każdy krok przybliża nas do zwycięstwa!” – podkreślił Umierow. Ochotnicy zostaną wyszkoleni przez sojuszników z Polski, Litwy i innych krajów UE, a legion będzie wyposażony w najlepszą broń i sprzęt od ukraińskich partnerów międzynarodowych.
j.k.

NA OSI
Iran zbroi bandytów

Iran w ciągu ostatniego roku znacznie rozbudował dwa kluczowe zakłady wytwarzające rakiety balistyczne. Celem jest zwiększenie produkcji, by zbroić Rosję, jemeńskich Huti i libański Hezbollah – podała agencja Reuters, powołując się na źródła w USA i Iranie. Wykonane w ciągu niecałego roku zdjęcia satelitarne dwóch kompleksów zlokalizowanych w pobliżu Teheranu pokazują, że w tym czasie wzniesiono tam ponad trzydzieści nowych budynków. Wiele obiektów zostało otoczonych solidnymi wałami ziemnymi, co jest standardową procedurą ochronną w miejscach, gdzie gromadzi się wiele łatwopalnych materiałów. Trzej irańscy urzędnicy potwierdzili Reutersowi, że fabryki są rozbudowywane w celu zwiększenia produkcji rakiet balistycznych z konwencjonalnymi ładunkami. Jeden z nich zaznaczył, że pozwoli to również na zwiększenie produkcji dronów. Bezzałogowce i komponenty rakiet zostaną sprzedane Rosji i użyte przeciwko Ukrainie; drony – dostarczone Huti, którzy atakują z Jemenu statki przepływające przez Zatokę Adeńską i Morze Czerwone; a rakiety – Hezbollahowi, który ostrzeliwuje południe Izraela. Huti i Hezbollah są elementami antyizraelskiej osi wspieranej przez Iran.
j.k.

IZRAEL – PALESTYNA
Ofiary operacji

Liczba ofiar śmiertelnych operacji wojskowej Izraela w Strefie Gazy może przekroczyć 186 tys. Według ministerstwa zdrowia Strefy Gazy, kontrolowanego przez Hamas, od października 2023 r., czyli rozpoczęcia przez izraelskie siły zbrojne działań odwetowych po ataku Hamasu na Izrael, zginęło już ponad 38 tys. Palestyńczyków. Te zgony są zgłaszane przez rodziny i bliskich ofiar, a w przypadku kostnic i szpitali – również przez personel medyczny. W analizie na łamach prestiżowego brytyjskiego naukowego pisma The Lancet podkreślono, że liczba ofiar śmiertelnych jest wyższa, ponieważ oficjalne statystyki nie uwzględniają tysięcy osób pogrzebanych pod gruzami oraz zgonów pośrednich w wyniku zniszczenia obiektów służby zdrowia, systemów dystrybucji żywności i innej infrastruktury publicznej.

Jeśli wojna w Gazie zakończy się natychmiast, w nadchodzących miesiącach i latach będzie ona nadal – pośrednio – powodować wiele zgonów, np. w związku z chorobami, które wynikły na skutek głodu.
j.k.

BIDEN POD PRESJĄ
Joe, ustąp!

Wzrasta nacisk polityków i sympatyków Partii Demokratycznej na prezydenta USA Joe Bidena do wycofania się z wyścigu o reelekcję. Obawy związane z ponownym startem Bidena w wyborach mają pierwszy senator Peter Welch oraz dziewiąty członek Izby Reprezentantów Earl Blumenauer. W artykule zamieszczonym w The Washington Post Welch napisał m.in.: „Zwykli mieszkańcy martwią się, że tym razem nie uda mu się wygrać, i boją się kolejnej prezydentury Trumpa”. „Dla dobra naszego kraju proszę Joe Bidena, aby usunął się na bok i dotrzymał obietnicy, że będzie pomostem do nowego pokolenia przywódców” – zaapelował deputowany Pat Ryan z Nowego Jorku. W opublikowanym w dzienniku The New York Times artykule wezwał Bidena do wycofania się z kampanii wyborczej aktor George Clooney, ważny darczyńca Partii Demokratycznej. Jego stanowisko poparli Michael Douglas i reżyser Rob Reiner. Clooney wyznał, że „kocha Bidena”, ale zdaje sobie sprawę z tego, że prezydent nie jest w stanie wygrać jednej bitwy – z czasem. Sam Biden podczas konferencji prasowej na zakończenie szczytu NATO w Waszyngtonie powiedział, że jeśli lekarz zdecyduje, iż powinienem poddać się badaniom neurologicznym, zrobi to, ale jak dotąd żaden lekarz mu tego nie zlecił. Podczas szczytu Biden zaliczył kilka wpadek, także podczas wystąpienia na szczycie, m.in. nazywając prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego „prezydentem Putinem”. Wśród ewentualnych kandydatów na prezydenta z Partii Demokratycznej w miejsce Bidena wymienia się lewicującą wiceprezydent Kamalę Harris i kilku gubernatorów. Według sondażu Reuters IPSOS, jedyną osobą, która byłaby w stanie pokonać Trumpa w listopadowych wyborach, jest Michelle Obama, która jednak nie zamierza kandydować.
w.d.

WETO
Prezydent nie podpisze

Prezydent Andrzej Duda zapowiedział, że nie podpisze ustawy dotyczącej częściowej depenalizacji i dekryminalizacji aborcji do 12. tygodnia ciąży, której rozpatrzeniem zajął się Sejm. Obecnie ustawa dopuszcza dwa przypadki, gdy terminacja ciąży jest legalna: gdy ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety ciężarnej, a także, gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego. Prezydent zapewnił jednocześnie, że kobiety w ciąży nie będą w żaden sposób za dokonanie aborcji karane. Jak podkreślił, kobieta jest tutaj w szczególnej sytuacji. Dodał jednak, że penalizacja osób, które uczestniczą w tym procesie nielegalnie, to zupełnie inna sprawa. Zaznaczył, że według niego, aborcja to pozbawianie ludzi życia.

Projekt przewiduje zniesienie kary więzienia za przeprowadzenie aborcji lub pomoc w niej za zgodą kobiety do 12. tygodnia jej ciąży oraz w sytuacji ciężkiego, nieodwracalnego upośledzenia lub nieuleczalnej choroby płodu.
w.d.

NAGRODY ZA ŚMIECI
Kierunek: Kopenhaga

Turyści odwiedzający Kopenhagę mogą liczyć na nagrody. Program CopenPay wspierający proekologiczne postawy, a obejmujący „przekształcenie działań proekologicznych w walutę umożliwiającą przeżycie doświadczeń kulturalnych”, potrwa do 11 sierpnia. „[Program] nagradza takie działania, jak jazda na rowerze, udział w sprzątaniu lub wolontariat, oferując w nagrodę bezpłatne wycieczki po muzeach z przewodnikiem, wypożyczenie kajaków, a nawet darmowe posiłki wegetariańskie” – zachęca urząd ds. turystyki Wonderful Copenhagen.

Turyści, którzy zbiorą i przyniosą do Państwowego Muzeum Sztuki odpady z tworzyw sztucznych, mogą wziąć udział w warsztatach, podczas których zamienią śmieci w dzieła sztuki. Ci, którzy przyjadą rowerem, autobusem lub pociągiem do elektrowni CopenHill, będą mogli bezpłatnie zjeżdżać na nartach po sztucznym stoku na dachu budynku. Nagrody mogą zostać przyznane, jeśli chętni np. pokażą wykorzystany bilet komunikacji miejskiej – system opiera się głównie na zaufaniu. Jeśli projekt okaże się sukcesem, będzie realizowany przez cały rok.
j.k.

NIEMCY – CHORWACJA
Ulgi dla powracających

W 2023 r. do Niemiec wyemigrowało nieco ponad 20 tys. Chorwatów, a wróciło ponad 24 tys. – wynika z danych niemieckiego Urzędu Statystycznego. Na koniec 2023 r. w Niemczech mieszkało łącznie 434 tys. obywateli Chorwacji. Liczba osób przyjeżdżających z Chorwacji do Niemiec stale spada od 2019 r., kiedy do tego kraju wyemigrowało nieco ponad 48 tys. Chorwatów. Ważnym powodem jest sytuacja ekonomiczna w Niemczech: płace rosną w niewielkim stopniu, a koszty życia są coraz większe. Tę samą tendencję można zaobserwować w przypadku innych nowych państw Unii Europejskiej, m.in. Rumunii i Bułgarii. Jednocześnie nieznacznie wzrasta liczba imigrantów z Kosowa i Macedonii Północnej. Chorwacki minister ds. demografii Ivan Szipić przyznał, że prawdziwy sukces nastąpi wtedy, gdy do kraju zaczną wracać młode rodziny. Polityk zapowiedział przy tym specjalne ulgi podatkowe dla powracających.
j.k.