Czy komornik może mi wysłać wezwanie do zapłaty alimentów za mojego syna, który uchyla się od ich płacenia?

Odpowiedź eksperta
Kolejność zobowiązanych do płacenia alimentów określa ustawa. Obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania, obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Przepisy wskazują przede wszystkim krąg i kolejność osób, które muszą się liczyć z koniecznością łożenia na krewnych. Obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych (dzieci, wnuki) przed wstępnymi (rodzice, dziadkowie), a wstępnych przed rodzeństwem. Jeżeli jest kilkoro zstępnych lub wstępnych, alimentacja obciąża bliższych stopniem przed dalszymi.

Krewnych w tym samym stopniu obowiązek alimentacyjny obciąża w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym. Jeśli chodzi o rodziców, to są oni zobowiązani do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Jeżeli sytuacja będzie taka, że ojciec lub matka dziecka nie będą w stanie płacić alimentów lub ich po prostu nie będą płacić, a egzekucja tych alimentów będzie nieskuteczna, to dziecko będzie mogło żądać alimentów od zobowiązanych w dalszej kolejności, np. od swojego dziadka czy swojej babci.

Istotne jest, że zobowiązany w dalszej kolejności nie płaci alimentów w zamian za zobowiązanego w pierwszej kolejności, ale należy ustalić na nowo zakres obowiązku alimentacyjnego tej osoby. Na przykład jeśli ojciec dziecka zostanie zobowiązany do płacenia na dziecko po 600 zł miesięcznie, to w przypadku, gdy nie będzie on w stanie płacić tych alimentów, dziadek dziecka nie zostanie zobowiązany do płacenia alimentów w tej samej wysokości. Jeżeli taka sytuacja by zaistniała, wówczas sąd na podstawie możliwości zarobkowych zobowiązanego w dalszej kolejności ustali wysokość alimentów.

Okazuje się jednak, że rodzice mogą się uchylić od alimentów względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się.

Obowiązek dostarczania środków utrzymania opiera się przede wszystkim na więzach krwi. Nie tylko jednak, ponieważ na tych samych prawach są dzieci adoptowane oraz rodzice, którzy takie dziecko przysposobili, a nawet najbliżsi krewni rodziców adopcyjnych.

Co do zasady roszczenia o alimenty przedawniają się z upływem 3 lat, a obowiązek alimentacyjny nie przechodzi na spadkobierców. Ponadto od alimentów można się uchylić, ale tylko jeśli ich żądanie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Wyjątek ten nie dotyczy obowiązku rodziców względem ich małoletniego dziecka.