Reklama

Niedziela plus

Gdański

Ma za sobą wieki

Coraz więcej młodych osób przenosi się tutaj m.in. z Trójmiasta. Mimo że parafia jest niewielka, rozwija się bardzo dynamicznie.

Niedziela Plus 1/2023, str. VI

[ TEMATY ]

Kościół

www.diecezja.gda.pl

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Kościół Bożego Ciała w Pręgowie to jedna z najstarszych świątyń w regionie, silnie związana z Gdańskiem. W tym roku świętuje swoje 700-lecie.

Rys historyczny

Źródła podają, że parafia była jedną z pierwszych utworzonych na Pomorzu Gdańskim. Kościół Bożego Ciała został zbudowany przez zakon krzyżacki w 1323 r. Ta wspaniała gotycka świątynia składa się z polnych, nieociosanych kamieni. Zbudowana jest w charakterystycznej dla regionu technice pruskiego muru, a jej szczyt jest pokryty cynkiem.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

W 1396 r. wielki mistrz krzyżacki Konrad von Jungingen podarował wieś gdańskiemu zakonowi sióstr brygidek, które miały prawo ustanawiania proboszczów. Od 1593 r. historia świątyni jeszcze ściślej splatała się z Gdańskiem, kościół był bowiem filią gdańskiego kościoła Mariackiego, a w latach 1683 – 1818 związany był z kaplicą Królewską. Parafia należała do wiejskiego dekanatu gdańskiego i w 1867 r. liczyła 4139 wiernych. Do dość pokaźnego, jak na ówczesne czasy, majątku kościoła w Pręgowie zaliczano: gospodę, teren, na którym znajdował się młyn, i dobra parafialne Popówka.

Przy pręgowskiej parafii istniały dwa bractwa: Opatrzności Bożej (od 1763 r.), które było ostoją polskości na tym terenie, oraz trzeźwości (od 1858 r.). Kościół służył przez wieki niemieckojęzycznym katolikom, ale też księża Polacy odprawiali w nim Msze św. w ojczystym języku dla polskich wiernych.

Reklama

Gdy w 1925 r. powstała diecezja gdańska, parafia w Pręgowie weszła w jej granice.

Średniowiecze i barok

Centralnym elementem wyposażenia jest manierystyczny ołtarz główny z XVII wieku z przedstawieniem Ostatniej Wieczerzy, w zwieńczeniu ze sceną Cudownego rozmnożenia chleba. W jednym z barokowych ołtarzy bocznych znajdują się figury gotyckie św. Doroty i św. Małgorzaty z XV wieku. Najstarszym zabytkiem w kościele są tzw. zacheusze. Zabytkowe są również plebania, zbudowana w I połowie XIX wieku, i przydrożna figurka z rzeźbą św. Jana Nepomucena z 1777 r.

Opieka nad zabytkiem to m.in. kwestie inwestycji, często kosztownych. W kościele w Pręgowie wykonano renowację posadzki, zainstalowano ogrzewanie podłogowe, renowacji poddano też ołtarz główny i jeden boczny. Miłośnicy sztuki sakralnej będą zachwyceni odrestaurowanymi freskami, znajdującymi się na ścianach świątyni. Szczególnie interesujący jest tzw. veraikon, średniowieczny fresk, odkryty w trakcie prac renowacyjnych w 2008 r. W czasie tych prac odsłonięto także sceny z Wielkiego Tygodnia i Sąd Ostateczny, z przerażającym ognistym smokiem. Fresk ten ma aż 10 m długości i 4 m wysokości. Przy kościele wyremontowano również budynek, nazwany Domem św. Jana Pawła II, który stał się parafialnym miejscem spotkań.

Ksiądz gospodarz

Świątynią i wspólnotą w Pręgowie opiekuje się od 2010 r. ks. kan. Adam Zelewski. Do liczącej 2,5 tys. mieszkańców parafii należą dziś miejscowości: Pręgowo, Ostróżki, Bielkówko, Lisewiec i Żuławka. O udziale mieszkańców Pręgowa i okolic w życiu parafialnym świadczą liczne wspólnoty. Samych ministrantów i lektorów jest prawie trzydziestu. Działają tu też schola dziecięca, oazy: Dzieci Bożych i młodzieżowa, Ruch Rodzin Nazaretańskich i najstarsza, jeszcze z przedwojennym rodowodem – Wspólnota Żywego Różańca.

2022-12-27 08:19

Ocena: +1 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Drewniane piękno... brzozowskiego klucza

Niedziela przemyska 29/2014

[ TEMATY ]

Kościół

ARKADIUSZ BEDNARCZYK

Kościół w Golcowej należy do najstarszych obiektów drewnianych w Małopolsce i na Podkarpaciu

Kościół w Golcowej należy do najstarszych obiektów drewnianych
w Małopolsce i na Podkarpaciu
Kiedy dotrzemy już na wzniesienie, na którym stoi kościół w Golcowej, urzeknie nas cisza i spokój panujące w tej okolicy. To samo wrażenie odnosimy po wejściu do świątyni. Naszą uwagę zwróci piękny ołtarz główny z zasuwanymi obrazami; szczególnie piękny jest obraz przedstawiający Maryję z rodzicami, św. Joachimem i św. Anną, oraz Bogiem Ojcem nad nimi. Wieś Golcowa położona opodal Domaradza – początkowo od imienia średniowiecznego biskupa przemyskiego Piotra Chrząstowskiego, który założył ją w 1448 r., nazywana Piotrowinem – wywodzi swoją obecną nazwę od nazwiska pierwszego jej sołtysa Macieja Golca. Kościół należy do najstarszych obiektów drewnianych w Małopolsce i na Podkarpaciu. Modrzewiowy, skromny kościółek postawiony w średniowiecznej tradycji ciesielskiej jest orientowany, z prostokątnym prezbiterium. Co ciekawe, postawił go najprawdopodobniej ten sam warsztat ciesielski co kościoły w Domaradzu i Bliznem. W XIX wieku kościół przekształcono wydłużając go nieco i dzieląc go na trzy nawy. W średniowieczu Domaradz był wsią biskupią, należącą do biskupów przemyskich, wchodząc w skład tzw. Klucza Brzozowskiego. Miejscowość biskupom przemyskim podarowała sama królowa węgierska Maria. Kościół w Domaradzu istniał już prawdopodobnie w połowie XIV stulecia na miejscu osady zwanej Stary Domaradz. Świątynia konsekrowana została przez biskupa przemyskiego Stanisława Tarłę pw. Świętych Piotra i Pawła. Dzisiejsza bryła kościoła to efekt wielu przebudów. Na pewno urzeknie nas piękna drewniana dzwonnica stojąca opodal kościoła (znajduje się tu podobno dzwon pochodzący jeszcze z początku XVI wieku), a na zewnętrznej ścianie prezbiterium zobaczymy ogromny krucyfiks, który uważany jest przez część badaczy za dzieło XVII-wieczne (taką też wiadomość podano w Katalogu Zabytków Sztuki dla powiatu brzozowskiego). Stara tradycja mówi o jego XV-wiecznym rodowodzie – wówczas znajdował się w kościele i na czas remontu przeniesiono go na zewnątrz świątyni. Do dzisiaj cieszy się on niezwykłym kultem miejscowych mieszkańców. Kolejna miejscowość na naszej trasie – Jasienica Rosielna – przynależała do parafii w pobliskim Bliznem. Właściciel wsi Henryk z Kamieńca w XV stuleciu wystarał się o założenie dla miejscowości samodzielnej parafii. Zapewne już wtedy istniał we wsi drewniany kościółek pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny położony w okolicach rzeczki Rosielnej, gdzie dzisiaj na tym miejscu wznosi się kapliczka ze św. Florianem. Wygląd kościoła, jak i data wzniesienia oraz konsekracji są trudne do odtworzenia. Nie różnił się on chyba bardzo od podobnych drewnianych świątyń położonych w omawianych sąsiednich miejscowościach. Ambicją XVIII-wiecznych właścicieli wioski, Załuskich, stała się budowa kościoła, który odpowiadałby pozycji możnego rodu. Załuscy wzorowali się w projekcie najprawdopodobniej na kolegiacie brzozowskiej. Wybudowali przedziwną świątynię: niby drewnianą, o konstrukcji zrębowej, jednak o imponującej dwu wieżowej fasadzie zachodniej, która imitowała... barokowe kościoły miejskie. Na prawej wieży w XIX stuleciu miejscowy kowal z Orzechówki zamontował zegar. Kościół pomyślano jako mauzoleum rodowe Załuskich; zbudowano zatem krypty grzebalne pod prezbiterium. Piękny ołtarz główny w centralnym miejscu mieści średniowieczny obraz „Koronacja Matki Bożej”. Nad klęczącą ze złożonymi dłońmi Maryją unoszą się, podtrzymujące Jej koronę, anioły. Na przykościelnej dzwonnicy zachował się średniowieczny dzwon pochodzący z pierwszej jasienickiej świątyni...
CZYTAJ DALEJ

Skandal! Wizerunek pierwszej damy bezprawnie wykorzystany przez aborcjonistki

2026-02-19 21:20

[ TEMATY ]

Marta Nawrocka

zrzut ekranu

Aborcjonistki z „Aborcyjnego Dream Teamu” bezprawnie wykorzystały wizerunek pierwszej damy Marty Nawrockiej, promując przekazywanie 1,5 proc. podatku na swoją działalność. Słowa prezydentowej wykorzystują do promowania aborcji.

Pierwsza dama Marta Nawrocka w ostatnim wywiadzie w TVN24 zadeklarowała, że jest za życiem i przeciwko aborcji.
CZYTAJ DALEJ

Łódź: Dzień myśli braterskiej

2026-02-20 11:00

[ TEMATY ]

archidiecezja łódzka

Piotr Drzewiecki

Łódzcy harcerze

Łódzcy harcerze

W niedzielę 22 lutego skauci na całym świecie świętują 100. rocznicę Dnia Myśli Braterskiej.

Łódzcy harcerze swoje świętowanie rozpoczną od wspólnej Mszy św. w parafii św. Kazimierza na Widzewie. Będzie to idealny moment, aby podziękować za dar braterstwa i prosić o dalszy zapał i siły do służby w skautingu. Dzień Myśli Braterskiej to święto przyjaźni, wspólnoty i harcerskich idei. Obchodzony corocznie 22 lutego, łączy harcerzy, harcerki, skautów i skautki z całego świata, a jednocześnie upamiętnia założycieli skautingu Roberta i Olave Baden-Powell. - Zaangażowałam się w skauting europejski, ponieważ tym, co wyróżnia nas jako organizację katolicką, jest to, że nie proponujemy wychowania harcerza z elementami wiary, lecz wychowanie katolickie metodą harcerską. Skauting uczy dbania o zdrowie, zmysłu praktycznego, kształtuje charakter i ducha służby, będąc przełożeniem Ewangelii na całokształt życia – autentycznego i pięknego, które przyciąga innych, a jednocześnie pomaga młodym ocalić wolność wewnętrzną przed wygodą i pokusą, by wychowanie zastąpić wydarzeniami – tłumaczy Magdalena Wójcik HR, Hufcowa 2. Hufca Łódzkiego.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję