Wielu Polaków, w tym młodych, aktywnych zawodowo i edukacyjnie, śpi coraz mniej. Liczba obowiązków zaczyna przekraczać nasze możliwości. Smartfony, po które sięgamy coraz częściej, są zaprogramowane tak, aby nas uzależniać. Rokrocznie zwiększa się czas, który przeznaczamy na konsumpcję treści internetowych na telefonach, oglądanie materiałów wideo. Praca zawodowa, którą zabiera się do domu lub wykonuje w systemie hybrydowym, przekracza 8-godzinną normę nawet o kilka godzin. Rodzice stają się taksówkarzami swoich dzieci, wożąc je na korepetycje z języków obcych, naukę gry na instrumentach muzycznych, zajęcia sportowe czy inne. Zapominają przy tym o wspólnym spacerze, tak ważnym dla zdrowia psychicznego dziecka, o aktywnym odpoczynku bez presji rywalizacji, a także o śnie. Niestety, po kilku latach intensywnie przeżywanego dzieciństwa ci sami rodzice muszą wozić dzieci w wieku nastoletnim na terapię do psychologów i psychiatrów. Dziadkowie siedzą z wnukami nawet do późnych godzin wieczornych, zanim rodzice wrócą z pracy. Rodzina ma „chwilę” dla siebie jedynie w niedzielę na wspólnym obiedzie, który na dodatek czasem spożywa w galerii handlowej. Wielu z nas brakuje snu, a konsekwencje tego braku odczuwają wszyscy w domu.

Media społecznościowe „wciągają” nas w konsumpcję treści coraz bardziej profesjonalnych, zaskakujących przez efekty sztucznej inteligencji wbudowane w telefony. TikTok, który dzieci oglądają po kilkanaście godzin dziennie, co pewien czas wydłuża długość filmików. Instagram, na którym piękno dopracowanych i sztucznych póz, makijaży, aranżacji wywołuje u młodych kobiet zazdrość albo kompleksy, dodaje wciąż nowe możliwości i formaty. Twitter udoskonalił swoją ofertę przez dodanie możliwości spotkań głosowych na żywo i dyskusji w pokojach, które niekiedy trwają do późnych godzin nocnych. Facebook wymyśla nowe rozwiązania, aby zatrzymać widownię, która gwałtownie „odpływa” do innych kanałów. Złodzieje czasu, którym są media, uzależniają od siebie wiele osób. Trudno się od nich oderwać.

Zimne, niebieskie światło LED w pomieszczeniach nim doświetlonych, także w smartfonach, ogranicza wydzielanie melatoniny. To hormon potrzebny do zaśnięcia. Stąd emitowanych jest coraz więcej reklam tego suplementu w telewizji i radiu. Zamiast „wyleczyć” przyczynę leczymy skutki, uzupełniając chemicznymi preparatami brakujący w organizmie, a naturalnie wydzielany hormon. Konsekwencje braku wystarczającej ilości snu są dramatyczne. Tracimy funkcje poznawcze, zdolność skupienia się, przez co popełniamy liczne błędy, czasem tragiczne w skutkach, np. na drodze jako kierowcy. Nie jesteśmy w stanie uczyć się nowych rzeczy, rozwiązywać problemów ani podejmować decyzji. Jesteśmy nieszczęśliwi.

Sen jest nam potrzebny, aby można było przyswajać nowe umiejętności, rejestrować wspomnienia i zregenerować ciało po całodziennym wysiłku. W czasie snu następuje odbudowanie organizmu na poziomie komórkowym. Brak snu wiąże się z wyższym ryzykiem chorób, w tym: układu krążenia, nadciśnienia tętniczego, wahań nastroju, depresji, cukrzycy, udaru mózgu, demencji, niektórych nowotworów, a także osłabionej odporności, przyrostu masy ciała, spadku libido. Chroniczny niedobór snu, brak troski o 7-8 godzin całkowitego odpoczynku sprzyja też rozwojowi alzheimera.

Pandemia, wojna za naszą wschodnią granicą, wysokie ceny energii, troska o dzieci, zmartwienia związane z pracą zawodową, mobbing, złe traktowanie w grupie społecznej, spory polityczne – to tylko przykłady sytuacji, które odbierają nam niejednokrotnie spokój i sen. A sen to najcudowniejszy, darmowy lek na lęk, którym sami możemy zarządzać. Sen pozwala nam się oswoić i zmierzyć z trudnościami codzienności. Dlatego warto dbać o minimum 7 godzin regularnego nieprzerwanego snu. Szczególnie dotyczy to nastolatków, których organizm, w tym mózg, dynamicznie się rozwija. To najlepsze lekarstwo, by przetrwać.