Bryła kościoła na przestrzeni wieków uległa przekształceniom. Przy świątyni powstały dwie kaplice, zakrystia, ale układ nie zmienił się. Jest to trzynawowa budowla zakończona prostym prezbiterium. Ściany nakrywają sklepienia żebrowe i kolebkowe. W głównym ołtarzu odbiera cześć Matka Boża Szkaplerzna w wizerunku z ok. 1750 roku. Na zasuwie – obraz patrona kościoła – św. Mikołaja. Boczna kaplica z prawej strony dedykowana jest św. Annie Samotrzeć, obraz pochodzi z 1764 r. Naprzeciwko znajduje się kaplica z ołtarzem Jezusa Ukrzyżowanego. Zachowały się w niej polichromie ewangelistów oraz św. Mikołaja. W romański charakter świątyni wpisują się polichromie wykonane w 1956 r. autorstwa Tadeusza Brzozowskiego i jego żony Barbary Gawdzik-Brzozowskiej. Na sklepieniu zobaczymy motywy Ostatniej Wieczerzy, Zwiastowanie, Pokłon Trzech Króli i Ukoronowanie Matki Bożej. Ci sami artyści z kręgu Tadeusza Kantora namalowali serię obrazów po obu stronach nawy. Warto zobaczyć również znajdującą się na zewnętrznej ścianie świątyni rzeźbę Chrystusa z narzędziami Jego Męki. Najlepiej zachowana część romańska świątyni to prezbiterium. Zachowały się w nim kolumienki – służki podpierające sklepienie, dwa zamurowane otwory okienne. Zamurowano również późnogotycki portal wiodący do zakrystii. Teraz prowadzi do niej wejście z barokowym kamiennym portalem. Przed nimi kolejne inwestycje. W oknach zobaczymy unikatowe witraże z wizerunkiem św. Julii oraz cesarza Konstantyna.

To, co również wyróżnia świątynię, to liczne wykonane z wielkim kunsztem epitafia rodów szlacheckich związanych z Imielnem. Powstawały one w zakładach kamieniarskich m.in. w Chęcinach i w Pińczowie. W ostatnich latach zostały odrestaurowane. Szereg prac w kościele wykonali poprzedni proboszczowie. Prace konserwatorskie prowadzone wewnątrz i na zewnątrz w latach 90. ubiegłego stulecia oraz po 2000 r. dały znakomite efekty. Odnowiono ołtarze, odremontowano zadaszenie kościoła, wykonano nową elewację.

Przed nimi kolejne inwestycje

Obecny proboszcz ks. Mariusz Koza, pracujący w Imielnie od trzech lat, podkreśla, że kościół parafialny wymaga ciągłej uwagi, nakładów finansowych i pracy, zwłaszcza taki zabytek jak w Imielnie. Aktualnie parafia oczekuje na zatwierdzenie złożonego wniosku na realizację projektu. Obejmuje on szereg potrzebnych prac remontowych: wykonanie ogrzewania podłogowego z wymianą posadzki, ocieplenie stropu kościoła i renowację podłogi prezbiterium. Łącznie projekt opiewa na kwotę 600 tys. złotych. Na razie parafia przygotowuje się do wymiany czternastu okien, pieniądze na ten cel pochodzą ze środków własnych. Ocieplenie na pewno poprawi warunki, zwłaszcza zimą, bo w świątyni było wyjątkowo chłodno. Proboszcz troszczy się również o zabytkowe naczynia liturgiczne. Ostatnio dawny blask odzyskały dzięki renowacji kielich i puszka.

Duszpasterskie inicjatywy i nie tylko

Parafia liczy niecałe dwa tysiące mieszkańców obejmuje dziewięć sołectw z przysiółkami. Mieszkańcy utrzymują się głównie z rolnictwa. Jak nadmienia ks. Mariusz to, co daje się zauważyć podczas wizyt duszpasterskich, to fakt iż dużo mieszkańców przebywa na emigracji, bądź pracuje w delegacjach. Statystycznie w ciągu roku przypada około 20 chrztów i 30 pogrzebów. Te liczby utrzymują się od kilku lat na podobnym poziomie. Bardzo ważna jest opieka duszpasterska nad chorymi. Proboszcz wprowadził praktykę odwiedzin chorych z sakramentami w każdy pierwszy piątek miesiąca. Z posługi aktualnie korzysta pięćdziesiąt osób. Są to osoby starsze i schorowane, niepełnosprawne, które nie mają możliwości przyjść do Kościoła. Najstarszy parafianin ma 106 lat. Pan kpt. Leon Kaleta cieszy się jeszcze doskonałą pamięcią i jest skarbnicą wiedzy o Imielnie i okolicach. Chętnie dzieli się swoimi wspomnieniami – mówi Ksiądz Proboszcz.

Na terenie Imielna jest Szkoła Podstawowa, gdzie katechizują dwie panie katechetki. Proboszcza cieszy obecność na niedzielnej Mszy św. parafialnej scholi dziecięcej, którą prowadzą p. Barbara Nowakowska i p. Beata Kałka. Przy ołtarzu służy grupa dwunastu ministrantów.

Parafianie chętnie pielgrzymują i wyjeżdżają z proboszczem do kina na ciekawe filmy ewangelizacyjne. W ubiegłym roku kilkadziesiąt osób z parafii wzięło udział w akcji „Różaniec do granic”.

Każda okazja jest dobra do ewangelizacji, zwłaszcza rekolekcje, które służą odnowieniu i umocnieniu wiary. – Zawsze staram się zaprosić rodziny z Domowego Kościoła. Podczas rekolekcji dzielą się świadectwem wiary, rozmawiają z rodzinami. Jest to pretekst do przybliżenia duchowości Ruchu Światło-Życie.

Najmłodsi też mają szansę poznać formację oazową. W te wakacje kilkoro najmłodszych uczestniczyło w oazie Dzieci Bożych, razem z rówieśnikami z parafii Motkowice i Jasionna. Być może w przyszłości będą zainteresowane rozwijaniem duchowości i uczestnictwem w formacji i będą zachęcały inne dzieci – mówi Proboszcz, który pragnie, by młodzi angażowali się w życie parafii i Kościoła. Ks. Koza zajmuje się przygotowaniem młodych do bierzmowania, które w parafii odbywa się co roku. – Oprócz spotkań modlitewnych i formacyjnych odbywających się w kościele, staram się, by uczniowie mieli okazję skorzystać z wyjazdowych rekolekcji ewangelizacyjnych. Dotychczas odbywały się one w ośrodku w Dębnie lub w Kaczynie. Za każdym razem dla młodzieży jest to duże przeżycie duchowe – opowiada.

W parafialnym kalendarzu, obok dwóch odpustów parafialnych czyli 6 grudnia na św. Mikołaja i 16 lipca – Matki Bożej Szkaplerznej (bardzo uroczyście i tłumnie obchodzonego) znajdują się inne szczególne święta i wydarzenia, które integrują wspólnotę i mieszkańców, jak np. pięknie przygotowywane przez poszczególne wioski doroczne Święto Plonów z korowodem z wieńcami czy piknik rodzinny na Dzień Dziecka z różnymi atrakcjami dla najmłodszych.

Imielno przygotowuje się na 100-lecie odzyskania przez Polskę niepodległości. W gminie stanie obelisk dla uczczenia wyjątkowej rocznicy, upamiętniający wszystkich bohaterów walczących w różnych momentach historii o wolną Polskę.