Niedziela Miłosierdzia Bożego to święto patronalne Caritas – największej pozarządowej organizacji charytatywnej w Polsce. Fakt ten stwarza okazję dostrzeżenia dwóch wymiarów miłosierdzia – zawsze potrzebnej modlitwy o miłosierdzie oraz konkretnych czynów miłosierdzia.

Caritas kielecka realizuje je w tak wielu płaszczyznach, że trudno byłoby znaleźć lukę w ofercie pomocy. Dożywianie dzieci, troska o bezdomnych, wakacje... Zawsze jest Caritas. Pomoc chorym, niepełnosprawnym, wykluczonym, stwarzanie instrumentów do długofalowych działań, zbiórki dla ofiar kataklizmów, tworzenie obiektów pomocowych na miarę czasów... Zawsze Caritas.

Zbiórki i rozdawnictwo żywności

W okresie świątecznym przywykliśmy do zbiórek żywności organizowanych i monitorowanych przez Caritas kielecką. W Wielkim Poście odbyły się dwie – marcowa i kwietniowa. – Jest to podejmowanie wyzwań najbardziej newralgicznych, bo dotyczących szczególnie potrzebujących – uważa ks. Stanisław Słowik – dyrektor Caritas kieleckiej. Efekt przedświątecznej zbiórki w sklepach prowadzonej przez wolontariuszy, to rokrocznie od kilkunastu do dwudziestu ton żywności, z których przygotowywane są paczki na święta – ostatnia Wielkanoc to ponad 1500 paczek, których odbiorcy są na ogół stali, choć rokrocznie szacunkowo przybywa ok. 20 proc. beneficjentów tej akcji.

W lutym skończył się program unijny PEAD, wszystko wskazuje na kolejną edycję od października. PEAD to kilkadziesiąt punktów wsparcia, z których w 2013 r. skorzystało blisko 18 tys. osób. Zdaniem Księdza Dyrektora, coraz intensywnie rozwija się funkcjonowanie Banku Żywności (założonego przez kilka podmiotów, z których Caritas była instytucją wiodącą. Przedświąteczna zbiórka żywności może być dobrych przykładem tych działań).

Ważnym elementem akcji dożywiania monitorowanym przez Caritas jest regularne rozdawnictwo pieczywa. Od wielu lat trwa w tym zakresie współpraca z Piekarnią pod Telegrafem. W Kielcach jest to ok. 50 koszy pieczywa dziennie, z czego korzysta ok. 120 rodzin (2013 r.). Wydawanie chleba odbywa się przy Schronisku przy ul. Żeromskiego. Podobnie dzieje się w kilku miejscach diecezji. Zdaniem ks. Słowika, są to działania o tyle ważne, że odbywają się w sposób stały, planowane są jako długofalowe, a dla wielu rodzin stanowią główne źródło wsparcia zabezpieczenia w żywność.

„Skrzydła”

70-80 stypendiów w każdym semestrze, z których część beneficjentów korzysta przez kilka semestrów – taki jest bilans programu „Skrzydła”. W ramach programu, każde dziecko ma swojego anonimowego filantropa, który przez co najmniej jeden semestr funduje mu stypendium w wysokości ok. 150-200 zł miesięcznie. Pieniądze nie trafiają bezpośrednio do rodziny, ale do koordynatora, którym jest pedagog szkolny, nauczyciel, katecheta. Są przeznaczane na najpilniejsze potrzeby ucznia, jak np. podręczniki, konieczne korepetycje, kompensowanie braków szkolnych, rozwój zainteresowań, wyjścia na wycieczki, niekiedy odzież. – Wspomagamy w ten sposób dzieci ubogie, z rodzin wielodzietnych, niepełnych, choć niekoniecznie najzdolniejsze, jest to więc działanie uzupełniające dla szeregu programów stypendialnych – uważa ks. Słowik. Pewna część stypendiów jest fundowana przez sponsorów strategicznych, firmy (np. z puli Caritas Polska), a drugi segment to sponsorzy indywidulani. Uzupełnienie stanowi tzw. „Skarbonka Skrzydeł” – gromadzenie luźnych datków, które stanowią stypendialną rezerwę.

Dożywianie dzieci w szkołach

Odbywa się w dwóch zasadniczych płaszczyznach. Może to być np. przygotowywanie i dostarczanie posiłków przez placówki Caritas, co szczególnie aktywnie jest realizowane przez Proszowice i Rataje oraz współpraca ze stołówkami szkolnymi, polegająca np. na sfinansowaniu suchego prowiantu lub części obiadów. Zdaniem dyrektora Caritas kieleckiej, ta forma pomocy jest szczególnie ważna dla tych dzieci, które nie są klasyfikowane do pomocy z racji kryteriów finansowych (np. z rodzin alkoholików, gdzie wydatki bywają nieprzeliczalne w stosunku do dochodów, lub z rodzin wiejskich, gdzie dochód analitycznie wyliczony z hektara, niekoniecznie przekłada się na dochód realny).

Dla niepełnosprawnych

Pomoc dla niepełnosprawnych to jeden z większych i stałych bloków tematycznych działań pomocowych Caritas, obejmujących: rehabilitację leczniczą, społeczną, zawodową.

Rehabilitację leczniczą realizuje w ogromnym zakresie Dom dla Niepełnosprawnych w Piekoszowie, gdzie w obrębie wielofunkcyjnej placówki mieści się m.in. ZOL i sale wyposażone w sprzęt przeznaczony do rehabilitacji stacjonarnej. W 2013 r. ze specjalistycznych usług w tej placówce skorzystało ponad 1500 osób.

Rehabilitację domową w dużym zakresie realizują np. stacje opieki w Proszowicach, w Świniarach czy w Sędziszowie. W rehabilitacji domowej ważnym czynnikiem jest systematyczność ćwiczeń i angażowanie domowników. Z kolei w rehabilitacji społecznej kierunek działań wyznacza cel – uspołecznienie osób niepełnosprawnych, budowanie więzi, kontaktów, relacji społecznych, do czego pierwszym krokiem jest „wyrwanie” z domu chorego i zaproponowanie mu alternatywy: wycieczki, pielgrzymki, kina. Jest to także dobra forma dla uczestników zajęć placówek stacjonarnych czy dziennych. – Zafunkcjonowanie tych ludzi w środowisku broni ich przed nawrotem choroby. To naprawdę skutecznie działa – podkreśla ks. Słowik. Specyficzną i sprawdzoną formą tych inicjatyw są tzw. wczasorekolekcje w Piekoszowie, trwające przez całe lato, łączące modlitwę, wypoczynek, rekreację i uaktywnienie społeczne. W 2013 r. odbyło się 5 turnusów, w których uczestniczyło 111 osób niepełnosprawnych z grupą opiekunów i wolontariuszy.

Rehabilitacja zawodowa to przede wszystkim warsztaty terapii zajęciowej, które mają podopiecznych przygotowywać do samodzielności życiowej. W tę działalność wpisuje się niedawno uruchomiony Zakład Aktywności Zawodowej w Kielcach, który stanowi nową propozycję pomocy niepełnosprawnym. Jest to oferta ważna w wymierze społecznym, bytowym i samoakceptacji tych osób. Uczestnicy zgodnie podkreślają aspekt dowartościowania i przydatności społecznej.

To zaledwie część działań pomocowych realizowanych przez Caritas kielecką. Istotne jest, że są one świadomie planowane, stałe i wciąż rozbudowywane o nowe elementy – na miarę potrzeb i czasów. Na miarę miłosierdzia.