Biskup Wacław Świerzawski urodził się w Złoczowie 14 maja 1927 r. W warunkach wojennych ukończył jedyną akceptowaną przez okupanta średnią szkołę handlową (1943) i równocześnie zdobył formację intelektualną na tajnych kompletach w liceum humanistycznym (matura w roku 1944). W roku szkolnym 1943/44, aby uniknąć wywozu na roboty przymusowe do Rzeszy, pracował jako kościelny w kościele parafialnym w Złoczowie. Studia teologiczne odbył w Wyższym Seminarium Duchownym we Lwowie (od 1945 r. przeniesionym do Kalwarii Zebrzydowskiej) i 11 grudnia 1949 r. otrzymał święcenia kapłańskie z rąk arcybiskupa metropolity lwowskiego Eugeniusza Baziaka. Odtąd pełnił posługę kapłańską w duszpasterstwie i na polu naukowym.

Początki posługi duszpasterskiej

Jako duszpasterz, pracował w katedrze św. Jakuba Apostoła w Nysie na Ziemiach Zachodnich, dokąd zostali repatriowani rodzice, a potem jako wikariusz w Cieszanowie. Podczas studiów prawniczych w Warszawie był przez pięć lat (1952-57) kapelanem u sióstr dominikanek-misjonarek w Zielonce koło Warszawy, gdzie równocześnie posługiwał wiernym. W roku 1956 powołał tam do istnienia wspólnotę życia konsekrowanego w świecie. W latach 1957-65 pracował w kolegiacie św. Anny w Krakowie jako duszpasterz akademicki. Od roku 1968 aż do wyboru na stolicę biskupią w Sandomierzu był związany z kościołem św. Marka Ewangelisty w Krakowie, tworząc w nim ośrodek duszpasterstwa liturgicznego przy założonym przez kardynała Karola Wojtyłę Instytucie Liturgicznym.

Rektor kościoła św. Marka

Jako rektor kościoła św. Marka przeprowadził gruntowny remont świątyni i przylegającego do niej Domu Księży Emerytów, a równocześnie prowadził intensywną formację wspólnoty gromadzącej się w kościele, głosił homilie, kazania, katechezy dla dorosłych i rekolekcje do kapłanów, kleryków i wspólnot konsekrowanych. Nadal prowadził tam duszpasterstwo akademickie i stworzył w kościele św. Marka ośrodek duszpasterstwa akademickiego dla studentów Papieskiej Akademii Teologicznej. W roku 1971 założył drugą wspólnotę życia konsekrowanego w świecie. Zatroszczył się o podtrzymanie kultu (urządził izbę pamiątek i kaplicę „Giedroycianum” z cotygodniową Mszą św.) i uroczysty obchód, po nowennie lat i miesięcy, 500-lecia śmierci (1985) bł. Michała Giedroycia, zakrystiana i zakonnika z działającego przy tym kościele do XIX wieku konwentu białych augustianów „marków”. W roku 1989 zorganizował przy kościele św. Marka katechumenat (przygotowanie dorosłych do chrztu, bierzmowania i Eucharystii) i ekipę katechistów. Reaktywował w tym celu (1989) Bractwo św. Zofii z piętnastego wieku (które przerwało swoją działalność w 1939 r.) i w roku 1990 założył Zgromadzenie Sióstr Świętej Jadwigi Królowej Służebnic Chrystusa Obecnego dla posługi w katechumenacie. Dla kultywowania i szerzenia wartości związanych z osobą i dziełami Pani Wawelskiej założył w Krakowie w roku 1996 Sodalicję Świętej Jadwigi Królowej.

Praca naukowa

Wątek duszpasterski jest w życiu bp. Wacława Świerzawskiego ściśle związany z pracą naukową. Magister teologii Uniwersytetu Jagiellońskiego i magister prawa kanonicznego Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie, uzyskał po ukończeniu benedyktyńskiego Instytutu Liturgicznego św. Anzelma w Rzymie tytuł doktora teologii. W roku 1975, po przedstawieniu rozprawy habilitacyjnej otrzymał stopień doktora habilitowanego i został docentem i kierownikiem katedry teologii liturgii, a także kuratorem katedry homiletyki na Papieskim Wydziale Teologicznym. Przez pół roku (1978) wizytował naukowe i duszpasterskie ośrodki liturgiczne Stanów Zjednoczonych. W 1981 r. uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1989 profesora zwyczajnego, zostając dodatkowo kuratorem katedry teologii życia wewnętrznego.
Wybrany w roku 1988 i ponownie w roku 1991 rektorem Papieskiej Akademii Teologicznej, pełnił ten urząd do momentu mianowania go przez Ojca Świętego Jana Pawła II biskupem diecezji sandomierskiej.
Od 1968 r., jako organizator i pierwszy dyrektor Instytutu Liturgicznego przy Wydziale Teologicznym Akademii, kierował przez trzydzieści lat tą Szkołą - która zajmuje się teologią liturgii, muzyką kościelną i sztuką liturgiczną - wiążąc pracę naukowo-dydaktyczną i edytorską Instytutu z praktyką duszpasterską w kościele św. Marka Ewangelisty. Już w rok po powstaniu Instytutu Liturgicznego, a więc w roku 1969, na prośbę bp. Ignacego Tokarczuka zorganizował w Rzeszowie Studium Liturgiczne dla pogłębienia formacji intelektualnej kapłanów, przekształcone następnie w Studium Pastoralne.

Autor książek i artykułów

Bp Wacław Świerzawski jest autorem 64 książek i ok. 1300 artykułów naukowych i popularnonaukowych z dziedziny teologii liturgii i duchowości, drukowanych w czasopismach polskich i zagranicznych. Jako dydaktyk, jest promotorem licznych prac magisterskich, licencjackich i doktorskich. Jest członkiem towarzystw naukowych w kraju i za granicą. W roku 1975 został powołany na członka Komisji Episkopatu Polski ds. Uchwał Soboru Watykańskiego II. Od roku 1983 należy do zespołu redakcyjnego polskiej wersji Communio. Od 1980 roku jest członkiem, a od roku 1994 przewodniczącym Komisji Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów Episkopatu Polski oraz wydawcą i redaktorem pisma Anamnesis, biuletynu Komisji, który w roku 1996 uczynił ogólnodostępnym organem publikującym teksty z dziedziny duszpasterstwa liturgicznego. Od 1994 r. jest członkiem watykańskiej Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, a od roku 1996 członkiem Komisji Episkopatu ds. Duszpasterstwa Ogólnego i Rady Naukowej Episkopatu Polski.

Pasterz diecezji sandomierskiej

Sakrę biskupią otrzymał bp Świerzawski 28 kwietnia 1992 roku w katedrze sandomierskiej z rąk nuncjusza apostolskiego abp. Józefa Kowalczyka. Jako pasterz diecezji, erygował w Sandomierzu (1992) dla kształcenia świeckich Instytut Teologiczny im. Bł. Wincentego Kadłubka (z Diecezjalnym Studium Ogranistowskim). Podjął w diecezji wiele inicjatyw dotyczących struktur i duszpasterstwa, takich jak powołanie ośrodka Caritas (1992), Domu Samotnej Matki (1994), Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży (1993), Stowarzyszenia Rodzin Katolickich (1993), Akcji Katolickiej (1995). Erygował przy katedrze Ośrodek Katechumenalny dla diecezji Sandomierskiej (1993). Otworzył Dom Rekolekcyjny w Radomyślu nad Sanem (1995), Katolicki Dom Kultury Arka w Racławicach (1996) i Liceum Katolickie im. Św. Jadwigi Królowej w Sandomierzu (1997). Wprowadził (od 1994 roku) wieczystą adorację i dyżury w konfesjonale w kościele Świętego Ducha w Sandomierzu. Rozpoczął proces kanonizacyjny sługi Bożego ks. prof. Wincentego Granata (1995). Zorganizował dla wszystkich parafii diecezjalny Kongres Eucharystyczny (1997). Przeprowadził Drugi Synod Diecezji Sandomierskiej (1996-1999). Po przejściu na emeryturę zamieszkał w Zawichoście, dawnym klasztorze sióstr klarysek.

Oprac. ks. Krzysztof Sudoł