Przeżywany Rok św. Pawła jest okazją do przypomnienia dziejów tej wspólnoty oraz do przyglądnięcia się współczesnej parafii, a także zastanowienia się nad jej przyszłością.

Ponad 100-letnia tradycja

Zawiercie od zarania należało do parafii i kościoła św. Mikołaja w Kromołowie. W czasie budowy osiedla dla pracowników Towarzystwa Akcyjnego „Zawiercie”, dyrektor fabryki B. Masłowski wysunął myśl wybudowania kościoła parafialnego w Zawierciu. Pierwszy plan budowy kościoła sporządził P. Waligórski, ostateczną wersję budowy zaprojektował Hugo Kuder z Warszawy. Kamień węgielny pod nowy kościół poświęcony został w 1896 r. Fundatorami byli Adolf i Izydor Ginsbergowie oraz zawierciańscy wierni. Budowa zakończona została w 1900 r. 13 czerwca 1903 r. podjęto decyzję o utworzeniu parafii pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Zawierciu. Kościół konsekrowano w 1953 r.
Jest on murowany z czerwonej cegły, w stylu neogotyku na planie krzyża łacińskiego. Posiada pięć wież, z których dwie najokazalsze górują od frontu. Wewnątrz kościoła znajduje się osiem filarów podtrzymujących sklepienie, które dzielą świątynię na trzy nawy. Dookoła są galerie. Nad głównym wejściem i w głowicach nawy poprzecznej są trzy witraże - rozety w kamiennym obramowaniu. W 1904 r. na placu przed kościołem została postawiona figura Matki Bożej Niepokalanie Poczętej. W roku 1909 zamontowane zostały organy.

Piękno kolegiaty

27 grudnia 1992 r. to ważna data w historii zawierciańskiej świątyni. Wtedy to metropolita częstochowski abp Stanisław Nowak podniósł parafialny kościół pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Zawierciu do godności kolegiaty i ustanowił przy niej Kolegiacką Kapitułę Zawierciańsko-Żarecką.
Kolegiata po archikatedrze jest drugą pod względem wielkości i chyba jedną z najpiękniejszych świątyń pod względem architektury w skali nie tylko diecezji, ale także kraju. Z pewnością jest to zasługa ojców tego miasta, budowniczych i Ducha Świętego, który przed ponad 100 laty pokierował ich umysłami i sercami. Obecnie parafia pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Zawierciu liczy 12.600 tys. wiernych. W lipcu 2006 r. z jej części powstała w mieście nowa wspólnota pw. św. Jana Chrzciciela i św. Pawła Apostoła. Z niej to w przyszłości wyrosnąć ma sanktuarium ku czci Ojca Świętego Jana Pawła II.

Rozwój duchowy

Tymczasem w ponad 100-letniej parafii kolegiackiej ubogaca się kościół duchowy. Rozwijają się wspólnoty istniejące od wielu lat, ale powstają też nowe grupy parafialne. W tym miejscu należy wymienić Młodzieżowa Grupę Modlitewną, Parafialną Radę Duszpasterską, Akcję Katolicką, Ruch Światło-Życie, Liturgiczną Służbę Ołtarza, Zespół Charytatywny oraz Żywy Różaniec. Prawdziwą chlubą i wizytówką parafii jest Chór, który na najwyższym poziomie śpiewa na Bożą chwałę pieśni. Kiedy duszpasterstwo w parafii kolegiackiej objął ks. kan. Zenon Gajda wspólnota jeszcze bardziej się rozśpiewała i wzbogaciła o nowe organizacje religijne. Powstał Chór Młodzieżowy i Dziecięcy Chórek Parafialny, prowadzone przez organistę, Dariusza Czaja. Powołane do życia zostało Rycerstwo Niepokalanej, które obecnie skupia ponad 800 wiernych. W większym składzie rozpoczął działalność III Zakon św. Franciszka, wprowadziliśmy też katechezy przedchrzcielne oraz katechezy dla rodziców młodzieży przygotowującej się do przyjęcia sakramentu dojrzałości chrześcijańskiej. Nie sposób w tym miejscu nie wspomnieć o powstaniu Bractwa Maryi - Patronki dobrej śmierci, a także o Duszpasterstwie Studentów i Duszpasterstwie Rzemiosła. Parafia nawiązała też współpracę z Klubem Abstynenckim „Przystań” i „Krokus”. Wiadomo, że przy parafii od wielu lat działa Kuchnia św. Antoniego oraz Świetlica „Betania”. Przy parafii działa Ośrodek pomocy Rodzinie w postaci Poradni Przedmałżeńskiej i Małżeńskiej. Tutaj też prowadzone są nauki przedmałżeńskie dla narzeczonych z całego regionu. Od kilku lat w budynku parafialnym istnieje Szkoła Rodzenia, z którą współpracują specjaliści - lekarz-położnik-ginekolog oraz położne.
Przy kolegiacie funkcjonuje także Klub Inteligencji Katolickiej, który niezwykle ożywił życie wspólnoty oraz całego miasta poprzez organizowanie spotkań ze znanymi ludźmi polityki, muzyki i sztuki. „A w ostatnim czasie nasza parafia ubogaciła się o nową wspólnotę - Kręgi Rodzin” - informuje Ksiądz Proboszcz.

Najbliższe plany

Dzięki wspólnym przedsięwzięciom Urzędu Miasta, parafii i KIK mieszkańcy Zawiercia mają okazję uczestniczyć w koncertach, spektaklach, spotkaniach ze znanymi ludźmi, które mają miejsce w gościnnych progach kościoła jubileuszowego.
29 maja w zawierciańskiej wspólnocie zostanie zainicjowany comiesięczny cykl „Zasłużeni dla Zawiercia”, podczas którego prezentowane będą osoby, które odegrały ważną rolę w historii miasta. Na pierwszym spotkaniu przedstawione zostanie życie i działalność Alicji Rumun.
20 czerwca w zawierciańskiej kolegiacie odbędzie się koncert Leopolda Stawarza i jego zespołu, zaś podczas uroczystości odpustowej ku czci Świętych Apostołów Piotra i Pawła wykonany zostanie śpiew gregoriański przez ojców franciszkanów z Krakowa. „Trwają prace nad wydaniem albumu, który zawierał będzie fotografie i historię naszej świątyni. Mamy nadzieję, że z końcem czerwca będzie go można nabyć. Cieszy też film, który powstał o życiu naszej parafii oraz o kolegiacie” - zaznacza ks. Gajda. „Oprócz tego czekają nas wielkie zmiany, o których poinformujemy w odpowiednim czasie” - dodaje.

Zmiany w świątyni

Wraz z rozwojem duchowym zaznacza się wielka troska o stan materialny parafialnej świątyni. Kolegiata po 100 latach doczekała się ogrzewania, zaś zabytkowe organy - gruntownego remontu. Remontowi poddana została także frontowa ściana kościoła. „Oczyszczono ją ze 100-letnich zanieczyszczeń i zabrudzeń, wymieniono zmurszałe cegły, całość zakonserwowana została specjalistycznymi środkami. Odnowione zostały figury Świętych Apostołów Piotra i Pawła, które znajdują się przed świątynią. Budynek plebanii natomiast został podłączony do linii ogrzewania miejskiego” - mówi Ksiądz Proboszcz. To dopiero początek remontów i renowacji, który z pewnością należy się zabytkowemu kościołowi.