Anna Cichobłazińska: - W Częstochowie już po raz siódmy odbywać się będą Dni Książki. Z każdym rokiem oferta organizatorów jest bogatsza. Czego spodziewać się mogą miłośnicy książki w tym roku?

Anna Woźnicka: - Cieszymy się, że podjęte siedem lat temu przez Bibliotekę Publiczną i Miejską Galerię Sztuki dzieło znalazło swoje miejsce w przestrzeni kulturalnej miasta. Na Dni Książki przybywają częstochowianie, ale też miłośnicy książki z terenów podczęstochowskich. To nie tylko czytelnicy Biblioteki czy bywalcy wystaw i wernisaży Miejskiej Galerii Sztuki. To ludzie zainteresowani literaturą, sztuką, edytorstwem, kulturą. Taki był też zamysł organizatorów Dni. Chodziło o to, by w Częstochowie wytworzył się obyczaj powszechnego odbioru literatury, literatury połączonej ze sztuką wizualną, sztuką słowa. Dniom Książki zawsze towarzyszy wystawa malarska, graficzna, która jest odzwierciedleniem idei literackich. W tym roku będzie to wystawa prac prof. Józefa Wilkonia pt. „Bestiarium”. W Dni Książki włącza się również Teatr im. Mickiewicza. Tradycją już jest, że aktorzy czytają tekst sztuki, której premiera ma mieć miejsce w sezonie jesiennym Teatru. W tym roku będą to Agnieszki Osieckiej „Wilki”. Zapraszamy również częstochowskie teatry niszowe: Teatr Autorski „Blee” pokaże monodram „Wprawki” oraz grupa teatralna MDK pod opieką Sebastiana Banaszczyka zaprezentuje „Opowieści dziwnej treści”. Innowacją programową jest w tym roku „Forpoczta poetycka” - spotkanie literackie przy ławeczce Haliny Poświatowskiej, spotkania literackie w Cafe Belg oraz „literacki tramwaj”.

- Dni Książki to jednak przede wszystkim spotkania z pisarzami. Z kim spotkają się miłośnicy książki w tym roku?

- Na nasze zaproszenie odpowiedziały osoby znaczące dla literatury i kultury. Zaproszenie przyjął Wiesław Myśliwski, dwukrotny laureat literackiej nagrody Nike, który rzadko już spotyka się z czytelnikami. Czujemy się wyróżnieni, że przyjedzie właśnie do Częstochowy. Warto zaznaczyć, że w tym roku maturzyści, którzy pisali rozszerzoną maturę z języka polskiego, mieli zadanie maturalne oparte o fragment książki Myśliwskiego „Kamień na kamieniu”. Nasze zaproszenie przyjęli także Ernest Bryll, który już kilkanaście lat nie był w Częstochowie, i prof. Andrzej Markowski, wybitny językoznawca z Uniwersytetu Warszawskiego, twórca książek-kanonów wiedzy o języku polskim. Pan Profesor znany jest wielu częstochowianom z cotygodniowych audycji radiowych o języku polskim w programie II Polskiego Radia. Nasze zaproszenie przyjęła również Małgorzata Szejnert, nagrodzona nagrodą Nike za książkę o Śląsku. Na Dni Książki zapraszani są zawsze twórcy piszący dla dzieci i młodzieży. W tym roku jest to pani Joanna Fabicka, autorka książek dla młodzieży, Anna i Łukasz Dębscy, autorzy m.in. przewodników turystycznych dla dzieci, oraz Marcin Pałasz, autor książek dla najmłodszych.

- Nasze miasto również może poszczycić się niemałym środowiskiem literackim...

- To prawda, dlatego Dni Książki są także świętem częstochowskich literatów. W tym roku w związku z jubileuszem twórczości Elżbiety Jeziorowskiej-Wróbel, przygotowujemy jubileuszowe spotkanie z pisarką, ale też z książkowym debiutantem Łukaszem Suszkiewiczem, autorem książki „Egri Bikaver”, i częstochowskim literatem i dziennikarzem Aleksandrem Wiernym, który wydał trzecią już książkę pt. „Światło”. 30 maja będzie właśnie dniem poświęconym częstochowskim literatom. Niedziela 31 maja jest poświęcona rodzinie. Będzie możliwość spotkania się z państwem Dębskimi, rodzinnym duetem twórców, w którym mąż pisze tekst, a żona ilustruje. W Ośrodku Kultury Filmowej będzie wyświetlany film dla całej rodziny. Będzie też malowanie chodnikowe i plener plastyczny dla rodziny, prowadzony przez częstochowskich artystów oraz plastyczna zabawa „Bajkowe warsztaty” dla dzieci i rodziców, prowadzona przez małżeństwo artystów Mirosławę Truchta-Nowicką i Artura Nowickiego.

- Wokół mówi się o kryzysie, a zapowiada się prawdziwe święto kultury...

- Kryzys, niestety, dotknął i nas. Dniom Książki zawsze towarzyszy wielopłaszczyznowe działanie, a więc literatura, plastyka, muzyka. W tym roku ze względów finansowych zrezygnowaliśmy z propozycji muzycznych. Niestety, na książkę o wiele trudniej jest pozyskać sponsorów niż na inne dziedziny kultury, jak muzykę czy teatr. Może gestorzy uważają książkę za zbyt mało spektakularne wydarzenie kulturalne? Dni Książki postrzegane są przez wielu jako targi książki, a więc imprezę dochodową. Od początku organizatorzy Dni przyjęli, że nie będą one miały formuły targowej. Oczywiście, każdemu spotkaniu z pisarzem towarzyszą książki i każdy, kto chce otrzymać autograf pisarza, może książkę nabyć. Jednak u podstaw idei Dni Książki stała nie wartość handlowa książki, lecz jej kulturotwórcze funkcje.

- Każdym Dniom Książki towarzyszy jakaś myśl przewodnia. W tym roku są to źródła. „Literatura-źródła”. W ubiegłym roku było to „Literatura-miasto”, a w przyszłym roku?

- Może „Literatura-granice”?

- Jakie granice - kulturowe, międzypaństwowe?

- Wszelkie. Bywa, że granica między państwami jest granicą kulturową, ale bywa, że nie. W węższym i szerszym kontekście. Jak jest granica, to musi być pogranicze. Myślę, że najbardziej ciekawe są pogranicza. Częstochowa, nasz region, to też pogranicze, ze wszystkimi tego skutkami. Częstochowa jest ogromnym miastem o własnej specyfice historycznej, kulturowej, językowej i ludnościowej. Mam trochę żal do naszych naukowców, badaczy, że tak mało jest opracowań na ten temat. Częstochowa jest miastem pogranicza od wieków, nie tylko teraz, i niesie to za sobą konsekwencje.

- Wróćmy jednak do Dni Książki. Jak one mają się do innych przedsięwzięć kulturalnych miasta?

- W Częstochowie jest wiele inicjatyw związanych z muzyką, teatrem, z plastyką. I stąd nasza inicjatywa, by pokazać, że książka może być początkiem przygody kulturowo-intelektualnej, że mamy swoje miejsce w literaturze i swoich rodzimych twórców. Ale ponieważ książka nie istnieje w przestrzeni kulturowej sama, chcemy ukazać jej wartość interdyscyplinarną, jak jest związana z innymi dziedzinami sztuki i jak inne dziedziny sztuki są związane z książką. Takie wielopłaszczyznowe spojrzenie na książkę. Cieszymy się, że ideę tę podjęła z takim zrozumieniem Miejska Galeria Sztuki z jej dyrektorem Czesławem Tarczyńskim i współtwórczynią każdorocznego programu Dni Książki Joanną Matyją. Dzięki współpracy Biblioteki Publicznej i Miejskiej Galerii Sztuki oferta programowa Dni Książki jest bogatsza, a i powierzchnie, którymi dysponuje Galeria, są o wiele lepsze niż pomieszczenia biblioteczne. Serdecznie zapraszamy na częstochowskie Święto Książki.

Dokładny program VII Dni Książki w Częstochowie można znaleźć na stronie internetowej: www.galeria.czest.pl