Reklama

Kościół

Badanie PAN: wiara religijna mniej ważnym kryterium polskości i patriotyzmu niż dbałość o język ojczysty

Wiara katolicka nie jest traktowana przez Polaków jako najważniejszy wyznacznik polskości a patriotyzm przejawia się ich zdaniem bardziej w dbałości o język ojczysty czy okazywaniu szacunku fladze i godłu niż w trosce o wychowanie religijne dzieci - to niektóre wnioski z badania "Czy i jak identyfikujemy się dziś z Polską?" przeprowadzonego przez Laboratorium Poznania Politycznego Instytutu Psychologii Polskiej Akademii Nauk.

[ TEMATY ]

ojczyzna

Karol Porwich/Niedziela

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Naukowcy z Laboratorium Poznania Politycznego Instytutu Psychologii PAN opublikowali badanie, pozwalające na lepsze zrozumienie sposobów, w jakie Polki i Polacy identyfikują się z własnym narodem. To współcześnie jedyne badanie, które w tak dokładny i pogłębiony sposób eksploruje temat tożsamości narodowej w Polsce. Celem badaczy było nie tylko sprawdzenie, jaka część społeczeństwa utożsamia się z polskością, ale również zrozumienie, jakie motywacje i bariery stoją za poszczególnymi postawami.

Badania przeprowadzono na grupie 1504 osób w wieku od 18 do 96 lat. Pod uwagę wzięto m.in. nastawienie do grupy własnej i grup obcych, stosunek do wiary, tradycji i Unii Europejskiej, a także zmienne psychologiczne, w tym poziom samooceny i poczucia samotności, czy narcyzmu.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Czym jest patriotyzm?

W badaniu padło m.in. pytanie o to, w jaki sposób, zdaniem ankietowanych, przejawia się patriotyzm. Badani najczęściej wskazywali na dbałość o język ojczysty (86% łącznie, w tym 53% "zdecydowanie") oraz okazywanie szacunku godłu, fladze i hymnowi narodowemu (58% "zdecydowanie") oraz poszanowaniu i przestrzeganiu prawa (48% "zdecydowanie") jako na postawy najbardziej charakterystyczne dla patriotyzmu.

Za patriotyczne uznano też przede wszystkim udział w wyborach powszechnych, wpajanie dzieciom miłości do ojczyzny, ochronę zdrowia obywateli i środowiska naturalnego czy pielęgnowanie polskich tradycji.

Jednak aż 41% respondentów nie zgodziło się z twierdzeniem, że dbałość o religijne wychowanie dzieci w rodzinie jest cechą charakteryzującą patriotów.

Kryteria polskości

W raporcie pojawiło się ponadto pytanie o kryteria polskości. Zdaniem Polaków, zaliczają się do nich przede wszystkim: znajomość języka polskiego (łącznie 84% wskazań, w tym 53% "zdecydowanie"), poczucie bycia Polką/Polakiem (80% wskazań, w tym 50% "zdecydowanie"), w dalszej kolejności posiadanie polskiego obywatelstwa, znajomość polskiej historii i kultury oraz przestrzeganie polskich obyczajów.

Reklama

Urodzenie się w Polsce jest wyznacznikiem polskości dla 56% respondentów, w tym 33% uważa tak "zdecydowanie".

Jak się okazuje, najmniej ważnymi kryteriami polskości w badaniu respondenci uznali szczególne zasługi dla Polski (40% wskazań, w tym 22% "zdecydowanie") i wiarę katolicką (33%, w tym "zdecydowanie" - 18%).

"Może to świadczyć to o rosnącej potrzebie sekularyzacji państwa wśród Polaków" - stwierdzili autorzy badania w komentarzu do wyników.

Pięć typów polskości

Badacze wyróżnili pięć różnych typów podejścia do polskości i patriotyzmu. Okazuje się, że reprezentantów poszczególnych grup różnią nie tylko poglądy polityczne, ale też poziom zadowolenia z siebie i własnego życia.

Trzy z wyróżnionych przez naukowców grup składają się z osób przywiązanych do Polski i chętnie angażujących się w życie własnego kraju. Pierwsza z nich została określona jako "spełnieni demokraci". Charakteryzują się oni głębokim poczuciem więzi z innymi Polakami. Są to osoby otwarte na innych, często o poglądach liberalnych. Patriotyzm to dla nich dbanie o swój kraj i udział w wyborach. To grupa o najwyższej średniej wieku, z najwyższym wykształceniem i o najlepszym statusie ekonomicznym.

Kolejna grupa to "otwarci tradycjonaliści", dla których polskość to powód do dumy. W tej grupie znalazły się głównie osoby o poglądach centrowych i prawicowych, z niskim poparciem dla Unii Europejskiej. Przywiązanie do tradycji, historii i obyczajów jest dla nich ważniejsze niż aktywność polityczna. Jednocześnie mają pozytywne nastawienie wobec obcych i są otwarci na inne światopoglądy.

Trzecia grupa to "zaangażowani konserwatyści", dla których bycie Polakiem to zaszczyt i misja. Patriotyzm to dla nich z jednej strony dbanie o tradycję, szacunek do kraju, gotowość do walki, a z drugiej zainteresowanie polityką i udział w wyborach. To grupa negatywnie nastawiona do obcych, którą charakteryzuje najwyższe poczucie zagrożenia związanego z napływem imigrantów. Natomiast są to osoby zadowolone ze swoich relacji, o niskim poczuciu samotności.

Reklama

Dwie pozostałe grupy stanowią według badaczy największe wyzwanie z perspektywy lepszego zrozumienia zadań czekających Polskę, ponieważ ze swoim narodem nie utożsamiają się już praktycznie wcale. Jedna z nich to "zawstydzeni Polską" - osoby o lewicowych poglądach, otwarte na obcych, jednocześnie nastawione negatywnie wobec własnej grupy narodowej. Nie identyfikują się z innymi Polakami i nie darzą ich sympatią. Według badaczy to podejście może wynikać ze zniechęcenia polską polityką w jej obecnym kształcie, ale może też być uwarunkowane psychologiczne. Zawstydzeni Polską to osoby o niskiej samoocenie, osamotnione, którym trudno jest dopasować się do rzeczywistości.

Negatywne podejście do życia charakteryzuje też najliczniejszą z wyróżnionych przez badaczy grup, czyli "wycofanych pesymistów". To ludzie nieprzychylnie nastawieni zarówno wobec obcych, jak i wobec swoich rodaków. Dla nich polskość niewiele znaczy. Bardziej niż polityką, przejmują się swoim codziennymi problemami. Według naukowców ich czasami wrogie postawy mogą być formą kompensacji własnych trudności i poczucia zagubienia.

"Wyniki niniejszego badania pokazują, że postawa patriotyczna nie musi ograniczać się jedynie do gotowości poświęcenia życia za ojczyznę, lecz może składać się z szeregu różnych zachowań - wskazują Dagmara Szczepańska i Dominika Klusek, autorki badania. - Istotnie, na 20 zaprezentowanych twierdzeń, aż w 19 przypadkach ponad połowa respondentów zgodziła się, że dana postawa mogłaby być przejawem patriotyzmu. Oznacza to, że Polacy dostrzegają wielowymiarowość tego zjawiska i rozumieją, że może ono przejawiać się w różny sposób".

"Co ciekawe, zarówno wśród kryteriów określających patriotyzm, jak i polskość, na ostatnich miejscach znalazły się kwestie związane z wiarą katolicką, co pokazuje, że tylko dla około jednej trzeciej Polaków religia jest faktycznie nieodłączną częścią tożsamości narodowej" - dodają autorki raportu.

2023-05-31 13:17

Ocena: +1 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Częstochowskie urodziny Niepodległej

[ TEMATY ]

Kościół

ojczyzna

święto niepodległości

B.M. Sztajner/Niedziela

Obchody tegorocznego Święta Niepodległości rozpoczną się już w piątek 8 listopada w południe przed pomnikiem Orląt Lwowskich. Główne uroczystości będą się odbywać przez cały dzień 11 listopada. Mszy św. w intencji ojczyzny o godz. 12.00 w bazylice archikatedralnej Świętej Rodziny będzie przewodniczyć abp Wacław Depo

PROGRAM UROCZYSTOŚCI

CZYTAJ DALEJ

Bp Ważny modlił się z wiernymi za diecezję sosnowiecką, a wierni modlili się nad biskupem

2024-05-09 10:00

[ TEMATY ]

bp Artur Ważny

Piotr Babisz/Muza Dei

Msza święta, wieczór uwielbienia, modlitwa wstawiennicza oraz adoracja Najświętszego Sakramentu połączyły wiernych diecezji sosnowieckiej w dziękczynieniu za dar nowego biskupa diecezjalnego Artura Ważnego. Wydarzenie miało miejsce 8 maja w kościele pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Sosnowcu-Środuli.

8 maja bp Artur Ważny podczas specjalnej uroczystości w Bazylice Katedralnej w Sosnowcu objął kanonicznie urząd biskupa sosnowieckiego. Jego wolą było, aby jeszcze tego samego dnia zawierzyć w modlitwie Bogu swoją nową posługę i cały lokalny Kościół, do którego został posłany.

CZYTAJ DALEJ

Papież: wojna jest oszustwem, umieśćmy braterstwo w centrum naszego życia

2024-05-11 13:58

[ TEMATY ]

Franciszek

PAP/EPA/RICCARDO ANTIMIAN

Do odważnego wzrastania w sztuce pokojowego współistnienia wezwał Papież uczestników Światowego Spotkania nt. Ludzkiego Braterstwa, które drugi rok z rzędu odbywa się w Watykanie. Franciszek podkreślił, że to wydarzenie jest pokłosiem encykliki Fratelli tutti i zachęca do „tworzenia wokół Bazyliki św. Piotra inicjatyw związanych z duchowością i sztuką dla budowania dialogu w świecie”.

Ojciec Święty zauważył, że uczestnicy szczytu na rzecz pokoju i braterstwa przybyli do Watykanu w czasie, kiedy „świat jest w ogniu”, by powtórzyć swoje „nie” wojnie i „tak” pokojowi, świadcząc o humanizmie, który łączy nas jako braci. Franciszek nawiązał do słów Martina Luthera Kinga o tym, iż „nauczyliśmy się latać, jak ptaki; pływać jak ryby, ale wciąż nie nauczyliśmy się prostej sztuki życia razem jako bracia”.

CZYTAJ DALEJ
Przejdź teraz
REKLAMA: Artykuł wyświetli się za 15 sekund

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję